อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๘ ขุ.สุ. ๒๕/๖๙๔/๔๗๐ นาลกสุตฺต สทิโสปิ นตฺถิ, กุโต อุตฺตริตโร"ติ อาหํสุ. เอวํ จตสฺโส ทิสา, จตสฺโส อนุทิสา, เหฏฺฐา, อุปริ ๑- ทิสา อนุวิโลเกตฺวา อตฺตนา สทิสํปิ อทิสฺวา "อยํ อุตฺตรา ทิสา"ติ อุตฺตราภิมุโข สตฺตปทวีติหาเรน อคมาสิ ๒- เอวเมตฺถ อตฺโถ เวทิตพฺโพ. อาสภินฺติ อุตฺตมํ. อคฺโคติ คุเณหิ สพฺพปฐโม. อิตรานิ เทฺว ปทานิ เอตสฺเสว เววจนานิ. อยมนฺติมา ชาติ, นตฺถิทานิ ปุนพฺภโวติ ปททฺวเยน อิมสฺมึ อตฺตภาเว ปตฺตพฺพํ อรหตฺตํ พฺยากาสิ.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ข้าพระองค์ทูลตอบว่า ‘ขอเดชะ ผู้นี้ชื่อว่าคนเจ็บ’

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

เอตฺถ จ สเมหิ ปาเทหิ ปฐวิยา ปติฏฺฐานํ จตุอิทฺธิปาทปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ, อุตฺตราภิมุขภาโว มหาชนํ อชฺโฌตฺถริตฺวา อภิภวิตฺวา คมนสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ, สตฺตปทคมนํ สตฺตโพชฺฌงฺครตนปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ, ทิพฺพเสตจฺฉตฺตธารณํ วิมุตฺติวรฉตฺตปฏิลาภสฺส ๓- ปุพฺพนิมิตฺตํ, ปญฺจราชกกุธ- ภณฺฑานํ ปฏิลาโภ ปญฺจหิ วิมุตฺตีหิ วิมุจฺจนสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ, ทิสาวิโลกนํ ๔- อนาวรณญาณปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ, อาสภิวาจาภาสนํ อปฺปฏิวตฺติยธมฺม- จกฺกปฺปวตฺตนสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ, "อยมนฺติมา ชาตี"ติ สีหนาโท อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพานสฺส ปุพฺพนิมิตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ. อิเม วารา ปาลิยํ อาคตา, สมฺพหุลวาโร ปน นาคโต, อาหริตฺวา ทีเปตพฺโพ.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

‘ทำไม เขาจึงชื่อว่าคนเจ็บ’

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

มหาปุริสสฺส หิ ชาตทิวเส ทสสหสฺสีโลกธาตุ กมฺปิ. ทสสหสฺสีโลกธาตุมฺหิ เทวตา เอกจกฺกวาเฬ สนฺนิปตึสุ. ปฐมํ เทวา ปฏิคฺคณฺหึสุ, ปจฺฉา มนุสฺสา. ตนฺติพทฺธา วีณา จมฺมพทฺธา เภริโย จ เกนจิ อวาทิตา สยเมว วชฺชึสุ. มนุสฺสานํ อฏฺฏพนฺธนาทีนิ ๕- ขณฺฑาขณฺฑํ ๖- ฉิชฺชึสุ. สพฺพโรคา วูปสมึสุ, อมฺพิเลน โธตตมฺพมลํ ๗- วิย วิคจฺฉึสุ. ชจฺจนฺธา รูปานิ ปสฺสึสุ. ชจฺจพธิรา สทฺทํ สุณึสุ. ปีฐสปฺปิ ชวสมฺปนฺนา อเหสุํ. ชาติชฬานํปิ เอฬมูคานํ สติ ปติฏฐาสิ. วิเทสํ ปกฺขนฺทนาวา ๘- สุปฏฺฏนํ ปาปุณึสุ. อากาสฏฺฐกภูมฏฺฐกรตนานิ สกเตชภาโวภาสิตานิ ๙- อเหสุํ. เวริโน เมตฺตาจิตฺตํ ปฏิลภึสุ.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

‘ผู้นี้ชื่อว่าคนเจ็บ เพราะเขาหายจากความเจ็บป่วยนั้นได้อย่างยากเย็น พระเจ้าข้า’

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

‘ถึงเราเองก็จะต้องป่วยเป็นธรรมดา หนีไม่พ้นกระนั้นหรือ’

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๕๔

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”