อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เถโร กิร อฏฺฐารส มหาคเณ วาเจสิ. ตสฺโสวาเท ฐตฺวา ตึสสหสฺสา ภิกฺขู อรหตฺตํ ปาปุณึสุ. อเถโก ภิกฺขุ "มยฺหํ ตาว อพฺภนฺตเร คุณา อปฺปมาณา, กีทิสา นุ โข เม อาจริยสฺส คุณา"ติ อาวชฺเชติ. อาวชฺเชนฺโต ปุถุชฺชนภาวํ ปสฺสิตฺวา "อมฺหากํ อาจริโย อญฺเญสํ อวสฺสโย โหติ, อตฺตโน ภวิตุํ น สกฺโกติ, โอวาทมสฺส ทสฺสามี"ติ อากาเสน คนฺตฺวา วิหารสมีเป โอตริตฺวา ทิวาฏฺฐาเน นิสินฺนํ อาจริยํ อุปสงฺกมิตฺวา วตฺตํ ทสฺเสตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ.
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสตอบปัญหาที่ท้าวสักกะจอมเทพทูลถามอย่างนี้แล้ว ท้าวสักกะจอมเทพมีพระทัยยินดีชื่นชมอนุโมทนาพระภาษิตของพระผู้มีพระภาคว่า “ข้าแต่พระผู้มีพระภาค เรื่องนี้เป็นอย่างนั้น ข้าแต่พระสุคต เรื่องนี้เป็นอย่างนั้น’ ข้าพระองค์ไม่มีความสงสัยในเรื่องนี้ หมดความแคลงใจแล้ว เพราะได้ฟังการตรัส ตอบปัญหาของพระผู้มีพระภาค”
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เถโร "กึการณา อาคโตสิ ปิณฺฑปาติกา"ติ อาห. เอกํ อนุโมทนํ คณฺหิสฺสามีติ อาคโตมฺหิ ภนฺเตติ. โอกาโส น ภวิสฺสติ อาวุโสติ. วิตกฺกมาลเก ฐิตกาเล ปุจฺฉิสฺสามิ ภนฺเตติ. ตสฺมึ ฐาเน อญฺเญ ปุจฺฉนฺตีติ. ภิกฺขาจารมคฺเค ภนฺเตติ. ตตฺราปิ อญฺเญ ปุจฺฉนฺตีติ. ทุปฏนิวาสนฏฺฐาเน, ๑- สงฺฆาฏิปารุปนฏฺฐาเน, ปตฺตนีหรณฏฺฐาเน, คาเม จริตฺวา อาสนสาลาย ยาคุํ ปีตกาเล ภนฺเตติ. ตตฺถ ตตฺถ อฏฺฐกถาเถรา อตฺตโน กงฺขํ วิโนเทนฺติ อาวุโสติ. อนฺโตคามโต นิกฺขมนกาเล ปุฉฺฉิสฺสามิ ภนฺเตติ. ตตฺราปิ อญฺเญ ปุจฺฉนฺติ อาวุโสติ. อนฺตรามคฺเค ภนฺเต, โภชนสาลาย ภตฺตกิจฺจปริโยสาเน ภนฺเต, ทิวาฏฺฐาเน ปาทโธวนกาเล มุขโธวนกาเล ภนฺเตติ. ตโต ปฏฺฐาย ยาว อรุณา อปเร ปุจฺฉนฺติ อาวุโสติ. ทนฺตกฏฺฐํ คเหตฺวา มุขโธวนฏฺฐานคมนกาเล ภนฺเตติ. ตทา อญฺเญ ปุจฺฉนฺตีติ. มุขํ โธวิตฺวา อาคมนกาเล ภนฺเตติ. ตตฺราปิ อญฺเญ ปุจฺฉนฺตีติ. เสนาสนํ ปวิสิตฺวา นิสินฺนกาเล ภนฺเตติ. ตตฺราปิ อญฺเญ ปุจฺฉนฺตีติ. ภนฺเต นนุ มุขํ โธวิตฺวา เสนาสนํ ปวิสิตฺวา ตโย จตฺตาโร ปลฺลงฺเก อุสุมํ คาหาเปตฺวา โยนิโสมนสิกาเรน กมฺมํ กโรนฺตานํ โอกาสกาเลน ภวิตพฺพํ สิยา, มรณกฺขณํปิ
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
อินทริยสังวร ๑-
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
(สำรวมอินทรีย์)
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เถโร "อิมสฺส ภิกฺขุโน ปริยตฺติยา กมฺมํ นตฺถิ, มยฺหํ ปน อนุสาสโก ภวิสฺสตีติ ๑- ญตฺวา "อิทานิ โอกาโส น ภวิสฺสติ, ปจฺจูสกาเล คมิสฺสามี"ติ ปตฺตจีวรํ สมีเป กตฺวา สพฺพํ ทิวสภาคํ ปฐมํ ยามํ มชฺฌิมํ ยามํ จ ธมฺมํ วาเจตฺวา ปจฺฉิมยาเม เอกสฺมึ เถเร อุทฺเทสํ คเหตฺวา นิกฺขมนฺเต ปตฺตจีวรํ คเหตฺวา เตเนว สทฺธึ นิกฺขนฺโต. นิสินฺนอนฺเตวาสิกา อาจริโย เกนจิ ปปญฺเจน นิกฺขนฺโตติ มญฺญึสุ. นิกฺขนฺตตฺเถโร โกจิเทว สมานาจริยภิกฺขูติ สญฺญํ อกาสิ.
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
[๓๖๕] ท้าวสักกะจอมเทพทรงชื่นชมอนุโมทนาพระภาษิตของพระผู้มีพระภาค ดังนี้แล้ว ได้ทูลถามปัญหาให้ยิ่งขึ้นไปว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้นิรทุกข์ ภิกษุปฏิบัติ อย่างไร จึงจะชื่อว่าปฏิบัติเพื่อสำรวมอินทรีย์”
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “จอมเทพ เรากล่าวรูปที่พึงรู้แจ้งทางตาไว้ ๒ อย่าง คือ รูปที่ควรเสพ ๒- และรูปที่ไม่ควรเสพ กล่าวเสียงที่พึงรู้แจ้งทางหูไว้ ๒ อย่าง คือ เสียงที่ควรเสพและเสียงที่ไม่ควรเสพ กล่าวกลิ่นที่พึงรู้แจ้งทางจมูก
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
@เชิงอรรถ :
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที