อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๓ ฉ.ม., อิ. วิมุตฺติจฺฉตฺตปฏิลาภสฺส. ๔ ฉ.ม. สพฺพทิสานุวิโลกนํ.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

‘ทั้งพระองค์และข้าพระองค์ล้วนแต่ต้องเจ็บป่วยเป็นธรรมดา หนีไม่พ้น พระเจ้าข้า’

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๕ ฉ.ม., อิ. อนฺทุพนฺธนาทีนิ. ๖ อิ. ขณฺฑาขณฺฑานิ. ๗ อิ. โธตตมฺพโลหมลํ.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

‘สหายสารถี ถ้าเช่นนั้น วันนี้ชมอุทยานพอแล้ว เธอจงขับรถกลับเข้าเมืองเถิด’

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๘ อิ. ปกฺขนฺตา นาวา. ๙ ฉ.ม. สกเตโชภาสิตานิ, อิ. สกเตโชภาสภาสิตานิ. อวีจิมฺหิ อคฺคิ นิพฺพายิ. โลกนฺตเรสุ อาโลโก อุทปาทิ. นทีชลํ ๑- นปฺปวตฺติ. มหาสมุทฺเท มธุรํ ๒- อุทกํ อโหสิ. วาโต น วายิ. อากาสคตา ๓- ปพฺพตรุกฺขคตา สกุณา ภสฺสิตฺวา ปฐวีคตา อเหสุํ. จนฺโท อติวิโรจติ. ๔- สุริโย น อุโณฺห, น สีตโล, นิมฺมโล อุตุสมฺปนฺโน อโหสิ. เทวตา อตฺตโน อตฺตโน วิมานทฺวาเร ฐตฺวา อปฺโผฏนเสลนเจลุกฺเขปาทีหิ มหากีฬนํ ๕- กีฬึสุ. จาตุทฺทิสิกมหาเมโฆปิ ๖- วสฺสิ. มหาชนํ เนว ขุทา น ปิปาสา ปีเฬสิ. ทฺวารกวาฏานิ สยเมว วิวรึสุ. ปุปฺผูปคผลูปครุกฺขา ปุปฺผผลานิ คณฺหึสุ. ทสสหสฺสีโลกธาตุ เอกธชมาลา อโหสิ.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ข้าพระองค์ทูลรับพระบัญชาแล้วขับราชรถกลับเข้าเมืองทันที พระราชกุมาร เสด็จถึงพระราชฐานชั้นใน ทรงมีทุกข์ มีพระทัยไม่ยินดี ทรงพระดำริว่า ‘ขึ้นชื่อว่า ความเกิดช่างน่ารังเกียจนัก เพราะเมื่อมีความเกิดก็มีความแก่ ความเจ็บ’ พระเจ้าข้า’

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ตตฺราปิสฺส ทสสหสฺสีโลกธาตุกมฺโป สพฺพญฺญุตญาณปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. เทวตานํ เอกจกฺกวาเฬ สนฺนิปาโต ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตนกาเล เอกปฺปหาเรเนว สนฺนิปติตฺวา ธมฺมปฏิคฺคหณสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ปฐมํ เทวตานํ ปฏิคฺคหณํ จตุนฺนํ รูปาวจรชฺฌานานํ ปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ปจฺฉา มนุสฺสานํ ปฏิคฺคหณํ จตุนฺนํ อรูปชฺฌานานํ ๗- ปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ตนฺติพทฺธวีณานํ สยํ วชฺชนํ อนุปุพฺพวิหารปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. จมฺมพทฺธเภรีนํ วชฺชนํ มหติยา ธมฺมเภริยา อนุสาวนสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. อฏฺฏพนฺธนาทีนํ ๘- เฉโท อสฺมิมานสมุจฺเฉทสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. มหาชนสฺส โรควิคโม จตุสจฺจปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ชจฺจนฺธานํ รูปทสฺสนํ ทิพฺพจกฺขุปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. พธิรานํ สทฺทสวนํ ทิพฺพโสตธาตุปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ปีฐสปฺปีนํ ชวสมฺปทา จตุอิทฺธิปาทปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ชาติชฬานํ ๙- สมาลปนํ จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ ปฏิลาภสฺส ๙- ปุพฺพนิมิตฺตํ. วิเทสปกฺขนฺทนาวานํ สุปฏฺฏนสมฺปาปุณนํ จตุปฏิสมฺภิทาธิคมสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. รตนานํ สกเตชภาโวภาสิตตฺตํ ๑๐- ยํ โลกสฺส ธมฺโมภาสํ ทสฺเสสฺสติ, ตสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คนตาย

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

[๔๙] ต่อมา พระเจ้าพันธุมาทรงพระดำริว่า ‘ขออย่าให้วิปัสสีกุมารไม่ยอม ครองราชย์เลย อย่าได้ออกจากวังบวชเป็นบรรพชิตเลย คำทำนายของพราหมณ์ โหราจารย์อย่าได้เป็นจริงเลย’ จึงรับสั่งให้บำรุงบำเรอพระวิปัสสีราชกุมารด้วย กามคุณ ๕ มากขึ้นกว่าเดิม เพื่อว่าพระวิปัสสีราชกุมารจะอยู่ครองราชย์ จะไม่ เสด็จออกจากพระราชวังผนวชเป็นบรรพชิต และคำทำนายของพราหมณ์โหราจารย์ จะผิดพลาด

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๕๕

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”