อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๔๓๗] อตฺตมโนติ สกมโน ตุฏฺฐจิตฺโต. อภิรทฺโธติ. อภิปฺปสนฺโน. ปญฺหาปฏิภาณานีติ ปญฺหูปฏฺฐานานิ. ปจฺจนีกํ กาตพฺพนฺติ ๕- ปจฺจนีกํ ปฏิวิรุทฺธํ วิย กตฺตพฺพํ. อวมญฺญิสฺสํ ปฏิโลมคาหํ คเหตฺวา อฏฺฐาสินฺติ อตฺโถ.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

[๔๓๗] เจ้าปายาสิตรัสว่า “เพียงอุปมาโวหารข้อแรกของท่านกัสสปะเท่านั้น โยมก็พอใจอย่างยิ่งแล้ว แต่อยากจะฟังปฏิภาณในการตอบปัญหาที่วิจิตรเหล่านี้ จึงทำทีโต้แย้งท่านกัสสปะไปเท่านั้นเอง ภาษิตของท่านกัสสปะชัดเจนไพเราะยิ่งนัก ภาษิตของท่านกัสสปะชัดเจนไพเราะยิ่งนัก ท่านกัสสปะประกาศธรรมแจ่มแจ้งโดย ประการต่างๆ เปรียบเหมือนบุคคลหงายของที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่ผู้หลงทาง หรือตามประทีปในที่มืดด้วยตั้งใจว่า ‘คนมีตาดีจักเห็นรูปได้’ โยมขอถึงพระผู้มี พระภาค พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ ขอท่านกัสสปะโปรดจำโยมว่า เป็นอุบาสกผู้ถึงสรณะตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไปจนตลอดชีวิต โยมปรารถนาจะบูชา มหายัญ ขอท่านกัสสปะโปรดชี้แจงวิธีบูชามหายัญอันเป็นไปเพื่อเกื้อกูล เพื่อสุขแก่ ่โยมตลอดกาลนานเถิด”

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๔๓๘] สํฆาตํ อาปชฺชนฺตีติ ฆาตํ วินาสํ มรณํ อาปชฺชนฺติ. น มหปฺผโลติ วิปากผเลน น มหปฺผโล โหติ. น มหานิสํโสติ คุณานิสํเสน มหานิสํโส น โหติ. น มหาชุติโกติ อานุภาวชุติยา มหาชุติโก น โหติ. น มหาวิปฺผาโรติ วิปากวิปฺผารตาย มหาวิปฺผาโร น โหติ. พีชนงฺคลนฺติ วีชญฺจ นงฺคลญฺจ. ทุกฺเขตฺเตติ ทุฏฺฐุเขตฺเต นิสฺสารเขตฺเต. ทุพฺภูเมติ วิสมภูมิภาเค.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

[๔๓๘] ท่านพระกุมารกัสสปะถวายพระพรว่า “บพิตร ยัญที่มีการฆ่าโค ๑ ยัญที่มีการฆ่าแพะ แกะ ๑ ยัญที่มีการฆ่าไก่ สุกร ๑ ยัญที่ทำให้สัตว์ต่างๆ ได้รับ ความเดือดร้อน ๑ และผู้รับ(ยัญ) ก็เป็นผู้มีมิจฉาทิฏฐิ มีมิจฉาสังกัปปะ มี มิจฉาวาจา มีมิจฉากัมมันตะ มีมิจฉาอาชีวะ มีมิจฉาสติ มีมิจฉาสมาธิ เช่นนี้ ไม่มี ผลมาก ไม่มีอานิสงส์มาก ไม่มีความเจริญรุ่งเรืองมาก ไม่มีความแพร่หลายมาก เปรียบเหมือนชาวนาถือเมล็ดพืชและไถไปป่าแล้วหว่านเมล็ดพืชที่หัก เน่า ถูกลม แดดแผดเผาแล้ว ลีบ ยังไม่สุกดีลงในนาไร่ที่ไม่ดี มีพื้นที่ไม่เหมาะ ไม่แผ้วถางตอและ หนามให้หมดไป ทั้งฝนก็ไม่ตกตามฤดูกาล เมล็ดพืชเหล่านั้นจะเจริญงอกงามไพบูลย์ หรือ ชาวนาจะได้รับผลอันไพบูลย์หรือ”

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@อิ. คามปทฺทนนฺติ ๓ ฉ.ม.,สี. อยนฺติ ๔ ฉ.ม. สชฺฌนฺติ ๕ ฉ.ม. กตฺตพฺพนฺติ ปติฏฺฐาเปยฺยาติ ฐเปยฺย. ขณฺฑานีติ ฉินฺนภินฺนานิ. ปูตีนีติ นิสฺสารานิ. วาตาตปหตานีติ วาเตน จ อาตเปน จ หตานิ ปริยาทินฺนเตชานิ. อสารทานีติ ตณฺฑุลสารทานวิรหิตานิ ปลาสานิ. ๑- อสุขสยิตานีติ ยานิ สุกฺขาเปตฺวา โกฏฺเฐ อากิริตฺวา ฐปิตานิ, ตานิ สุขสยิตานิ นาม. เอตานิ ปน น ตาทิสานิ. น อนุปฺปเวจฺเฉยฺยาติ น อนุปฺปเวเสยฺย, น สมฺมา วสฺเสยฺย, อนวฑฺฒมาสํ อนุทสาหํ อนุปญฺจาหํ น วสฺเสยฺยาติ อตฺโถ. อปิ นุ ตานีติ อปิ นุ เอวํ เขตฺเต พีชวุฏฺฐิโทเส สติ ตานิ พีชานิ องฺกุรมูลปตฺตาทีหิ อุทฺธํ วุฑฺฒึ เหฏฺฐา วิรุฬฺหึ สมนฺตโต จ เวปุลฺลํ อาปชฺเชยฺยุนฺติ. เอวรูโป โข ราชญฺญ ยญฺโญติ เอวรูปํ ราชญฺญ ทานํ ปรูปฆาเตน อุปฺปาทิตปจฺจยโตปิ ทายกโตปิ ปฏิคฺคาหกโตปิ อวิสุทฺธตฺตา น มหปฺผลํ โหติ.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๖๗๖

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. ปายาสิราชัญญสูตร”