อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Abhinanditvāti cittena abhinanditvā. Anumoditvāti "yāva subhāsitañcidaṃ bho gotamāti vācāya anumoditvā. Pakkāmīti rañño santikaṃ gato.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

@ด้วยคุณธรรมที่ให้เป็นพระเถระคือศีลเป็นต้น รัตตัญญู เป็นตำแหน่งเอตทัคคะที่พระอัญญาโกณฑัญญะ

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

@ได้รับยกย่องจากพระพุทธเจ้ามีความหมายว่ารู้ราตรีนาน คือบวชรู้แจ้งธรรม และเป็นพระขีณาสพก่อน

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

@ gotamenāti Tato naṃ rājā "kiṃ ācariya bhagavā avocā"ti pucchi. So "yathā bho samaṇassa gotamassa vacanaṃ na sakkā vajjī kenaci gahetuṃ, apica upalāpanāya vā mithubhedena vā sakkā"ti āha. Tato naṃ rājā "upalāpanāya amhākaṃ hatthiassādayo nassissanti, bhedeneva te gahessāma, kiṃ karomā"ti pucchi. Tenahi mahārāja tumhe vajjī ārabbha parisati kathaṃ samuṭṭhāpetha, tato ahaṃ "kinte mahārāja tehi, attano santakehi kasivaṇijjādīni katvā jīvantu ete rājāno"ti vatvā pakkamissāmi. Tato tumhe "kiṃ nukho bho esa brāhmaṇo vajjiṃ ārabbha pavattaṃ kathaṃ paṭibāhatī"ti vadeyyātha divasabhāgevāhaṃ tesaṃ paṇṇākāraṃ pesessāmi, taṃpi gāhāpetvā tumhepi mama dosaṃ āropetvā bandhanatāḷanādīni akatvāva kevalaṃ khuramuṇḍaṃ maṃ katvā nagarā nīharāpetha. Athāhaṃ "mayā te nagare pākāro ca parikkhā ca kāritā, ahaṃ thiradubbalaṭṭhānañca uttānagambhīraṭṭhānañca jānāmi, na cirassevadāni taṃ ujuṃ karissāmīti vakkhāmi. Taṃ sutvā tumhe `gacchatū'ti vadeyyāthā"ti. Rājā sabbaṃ akāsi.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

@พระสาวกทั้งหลาย (ที.ม.อ. ๑๓๖/๑๒๖, ที.ม.ฏีกา ๑๓๖/๑๕๕)

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Licchavī tassa nikkhamanaṃ sutvā "saṭho brāhmaṇo, mā tassa gaṅgaṃ uttarituṃ adatthā"ti āhaṃsu. Tatrekaccehi "amhe ārabbha kathitattā kira so evaṃ kato"ti vutte "tenahi bhaṇe etū"ti bhaṇiṃsu. So gantvā licchavī disvā "kiṃ akatthā"ti pucchito taṃ pavuttaṃ ārocesi, licchavino "appamattakena nāma evaṃ garubhaṇḍaṃ kātuṃ na yuttan"ti vatvā "kinte tatra ṭhānantaran"ti pucchiṃsu. Vinicchayāmaccohamasmīti. Tadeva te ṭhānantaraṃ hotūti. So suṭṭhutaraṃ vinicchayaṃ karoti, rājakumārā tassa santike sippaṃ uggaṇhanti.

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

๕. ภิกษุพึงหวังได้แต่ความเจริญอย่างเดียว ไม่มีความเสื่อมเลย ตราบเท่าที่ภิกษุยังไม่ตกอยู่ในอำนาจแห่งตัณหาก่อให้เกิดภพใหม่ ที่เกิดขึ้นแล้ว

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

๖. ภิกษุพึงหวังได้แต่ความเจริญอย่างเดียว ไม่มีความเสื่อมเลย ตราบเท่าที่ภิกษุยังเป็นผู้มุ่งหวังเสนาสนะป่า

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

๗. ภิกษุพึงหวังได้แต่ความเจริญอย่างเดียว ไม่มีความเสื่อมเลย ตราบเท่าที่ภิกษุยังตั้งสติไว้ในภายในว่า ‘ทำอย่างไร เพื่อน พรหมจารีทั้งหลายผู้มีศีลงามที่ยังไม่มา พึงมา ท่านที่มาแล้ว พึงอยู่อย่างผาสุก’

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงหวังได้แต่ความเจริญอย่างเดียว ไม่มีความเสื่อมเลย ตราบเท่าที่ภิกษุยังมีอปริหานิยธรรมทั้ง ๗ ประการนี้อยู่ และใส่ใจอปริหานิยธรรม ทั้ง ๗ ประการนี้อยู่

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๑๙๙

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาปรินิพพานสูตร”