บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[250] Evaṃ vutte bhante bhaddā suriyavacchasā maṃ etadavoca na kho me mārisa so bhagavā sammukhā diṭṭho apica sutoyeva me so Bhagavā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sudhammāya sabhāya upanaccantiyā yato kho tvaṃ mārisa taṃ bhagavantaṃ kittesi hotu no ajja samāgamoti . Soyeva no bhante tassā bhaginiyā saddhiṃ samāgamo ahosi na vadāmi tato pacchāti. {250.1} Athakho sakkassa devānamindassa etadahosi paṭisammodati kho pañcasikho gandhabbaputto bhagavatā bhagavā ca pañcasikhenāti . athakho sakko devānamindo pañcasikhaṃ gandhabbaputtaṃ āmantesi abhivādehi me tvaṃ tāta pañcasikha bhagavantaṃ sakko bhante devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatīti . evaṃ bhaddantavāti kho pañcasikho gandhabbaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā bhagavantaṃ abhivādesi sakko bhante devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatīti . Evaṃ sukhī hotu pañcasikha sakko devānamindo sāmacco saparijano sukhakāmā hi devā manussā asurā nāgā gandhabbā ye caññe santi puthukāyāti.
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
เหมือนช้างเหลือขอเพราะถือว่าเราชนะได้แล้ว ๓-
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[251] Evañca pana tathāgatā evarūpe mahesakkhe yakkhe abhivadanti . abhivadito sakko devānamindo bhagavato indasālaguhaṃ pavisitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi . devāpi tāvatiṃsā indasālaguhaṃ pavisitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu . pañcasikhopi gandhabbaputto indasālaguhaṃ pavisitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi . tena kho pana samayena Indasālaguhā visamā santi samā samapādi sambādhā santi uruddhā samapādi andhakāro guhāyaṃ antaradhāyi āloko udapādi yathā taṃ devānaṃ devānubhāvena.
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
@เชิงอรรถ :
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[252] Athakho bhagavā sakkaṃ devānamindaṃ etadavoca acchariyamidaṃ āyasmato kosiyassa abbhūtamidaṃ āyasmato kosiyassa tava bahukiccassa bahukaraṇīyassa yadidaṃ idhāgamananti . cirapaṭikāhaṃ bhante bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamitukāmo apica devānaṃ tāvatiṃsānaṃ kehici kiccakaraṇīyehi byāvaṭo evāhaṃ nāsakkhiṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ . ekamidaṃ bhante samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati salaḷāgārake . athakhohaṃ bhante sāvatthiṃ agamāsiṃ bhagavantaṃ dassanāya . tena kho pana bhante samayena bhagavā aññatarena samādhinā nisinno hoti . bhujagī nāma vessavaṇassa mahārājassa paricārikā bhagavantaṃ paccupaṭṭhitā hoti pañjalikā namassamānā tiṭṭhati. {252.1} Athakhohaṃ bhante bhujagiṃ etadavocaṃ abhivādehi me tvaṃ bhagini bhagavantaṃ sakko bhante devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatīti . evaṃ vutte bhante sā bhujagī maṃ etadavoca akālo kho mārisa bhagavantaṃ dassanāya paṭisallīno bhagavāti . tenahi bhagini yadā bhagavā tamhā samādhimhā vuṭṭhito hoti atha mama vacanena bhagavantaṃ abhivādehi sakko bhante Devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatīti . Kacci me sā bhante bhaginī bhagavantaṃ abhivādesi sarati bhagavā tassā bhaginiyā vacananti . abhivādesi maṃ sā devānaminda bhaginī sarāmahaṃ tassā bhaginiyā vacanaṃ apicāhaṃ āyasmato cakkanemisaddena tamhā samādhimhā vuṭṭhitoti . ye te bhante devā amhehi paṭhamataraṃ tāvatiṃsakāyaṃ upapannā tesaṃ me sammukhā sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ yadā tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā dibbā kāyā paripūrenti hāyanti asurakāyāti . taṃ me idaṃ bhante sakkhidiṭṭhaṃ yato tathāgato loke uppanno arahaṃ sammāsambuddho dibbā kāyā paripūrenti hāyanti asurakāyāti. {252.2} Idheva bhante kapilavatthusmiṃ gopikā nāma sakyadhītā ahosi buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrīkārinī sā itthīcittaṃ virājetvā purisacittaṃ bhāvetvā kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ amhākaṃ puttattaṃ ajjhupagatā tatrāpi naṃ evaṃ jānanti gopako devaputto gopako devaputtoti . aññepi bhante tayo bhikkhū bhagavati brahmacariyaṃ caritvā hīnaṃ gandhabbakāyaṃ upapannā te pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgibhūtā paricārayamānā amhākaṃ upaṭṭhānaṃ āgacchanti amhākaṃ pāricariyaṃ . te amhākaṃ upaṭṭhānaṃ āgate amhākaṃ pāricariyaṃ gopako devaputto paṭicodesi kutomukhā nāma Tumhe mārisā tassa bhagavato dhammaṃ āyūhittha ahaṃ hi nāma itthikā samānā buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrīkārinī itthīcittaṃ virājetvā purisacittaṃ bhāvetvā kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ sahabyataṃ sakkassa devānamindassa puttattaṃ ajjhupagatā idhāpi maṃ evaṃ jānanti gopako devaputto gopako devaputtoti tumhe pana mārisā bhagavati brahmacariyaṃ caritvā hīnaṃ gandhabbakāyaṃ upapannā duddiṭṭharūpaṃ vata bho addasāma ye mayaṃ addasāma sahadhammike hīnaṃ gandhabbakāyaṃ upapanneti . tesaṃ bhante gopakena devaputtena paṭicoditānaṃ dve devā diṭṭhe va dhamme satiṃ paṭilabhiṃsu kāyaṃ brahmapurohitaṃ . eko pana devo kāme ajjhāvasi.
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
@๑ สุริยวัจฉสา เป็นชื่อของเทพธิดา ผู้มีสิริโฉมงดงามทั่วสรรพางค์ มีรัศมีอ่อนๆ เปล่งออกจากร่างกายดุจ
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
@แสงอ่อนของดวงอาทิตย์ยามทอแสง (ที.ม.อ. ๓๔๘/๓๑๖)
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
@๒ ความเร่าร้อน ในที่นี้หมายถึงความเร่าร้อนเพราะไฟคือราคะ (ที.ม.อ. ๓๔๘/๓๑๖)
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
@๓ เราชนะได้แล้ว หมายถึงไม่อยู่ในอำนาจของแหลนและหอกซัด (ที.ม.อ. ๓๔๘/๓๑๗)
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ฉันมีใจจดจ่อที่เธอ ไม่อาจกลับใจที่แปรผันไป
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
เหมือนปลาที่กลืนเบ็ดเข้าไป
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
นางผู้เจริญ เธอจงเอาขาซ้ายกระหวัดฉันไว้
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
เธอผู้มีดวงตาหยาดเยิ้มจงกระหวัดฉันไว้เถิด
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
เธอผู้งดงามจงสวมกอดฉันไว้
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
สิ่งนี้คือสิ่งที่ฉันปรารถนายิ่งนัก
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ความใคร่ของฉันต่อเธอผู้มีผมงามสลวย
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ถึงมีน้อยก็เกิดผลมาก
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
เหมือนทักษิณาที่ถวายแด่พระอรหันต์
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
นางผู้งดงามทั่วสรรพางค์
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
บุญที่ฉันได้ทำไว้ในพระอรหันต์ผู้คงที่นั้น
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
จงอำนวยผลแก่ฉันพร้อมกับเธอ
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
นางผู้งดงามทั่วสรรพางค์
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
บุญที่ฉันได้ทำไว้ในปฐพีมณฑลนี้
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
จงอำนวยผลแก่ฉันพร้อมกับเธอ
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
แม่(ภัททา)สุริยวัจฉสา ฉันใฝ่ฝันหาเธอ
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
เหมือนพระสมณศากยบุตรผู้ทรงเข้าฌานอยู่ผู้เดียว
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ผู้มีปัญญาครองตน มีสติ
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
เป็นมุนี แสวงหาอมตธรรม
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
แม่คุณคนงาม ถ้าฉันได้อยู่ร่วมกับเธอ ก็จะพึงชื่นชม
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
เหมือนพระมุนีบรรลุพระสัมโพธิญาณอันสูงสุดพึงชื่นชมฉะนั้น
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
หากท้าวสักกะผู้เป็นใหญ่แห่งดาวดึงส์
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
จะประทานพรแก่ฉัน
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ฉันก็จะต้องเลือกเอาเธอเป็นแน่
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ความปรารถนาของฉันมั่นคงอยู่อย่างนี้
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
แม่คุณผู้เฉลียวฉลาด
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ฉันขอน้อมไหว้บิดาของเธอผู้มีธิดางามเช่นนี้
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ดุจต้นสาละที่ผลิดอกใหม่ๆ ฉะนั้น”
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
[๓๔๙] เมื่อปัญจสิขะ คันธรรพบุตรกราบทูลอย่างนี้ พระผู้มีพระภาคได้ ตรัสกับปัญจสิขะ คันธรรพบุตรดังนี้ว่า “ปัญจสิขะ เสียงสายพิณของท่านเทียบได้กับ เสียงขับร้อง และเสียงขับร้องเทียบได้กับเสียงสายพิณ เสียงสายพิณของท่านไม่เกิน เสียงขับร้อง และเสียงขับร้องก็ไม่เกินเสียงสายพิณ คาถาอันเกี่ยวเนื่องด้วยพระพุทธ เกี่ยวเนื่องด้วยพระธรรม เกี่ยวเนื่องด้วยพระสงฆ์ เกี่ยวเนื่องด้วยพระอรหันต์ และ เกี่ยวเนื่องด้วยกามเหล่านี้ ท่านประพันธ์ไว้เมื่อไร”
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ปัญจสิขะ คันธรรพบุตรกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ได้ ประพันธ์คาถาเหล่านี้ไว้ เมื่อสมัยที่พระผู้มีพระภาคแรกตรัสรู้ ประทับอยู่ใต้ต้น อชปาลนิโครธ ริมฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ตำบลอุรุเวลา สมัยนั้น ข้าพระองค์หลงรัก ภัททาสุริยวัจฉสา ธิดาของท้าวติมพรุคันธรรพราช แต่นางรักผู้อื่นคือหลงรักสิขัณฑี บุตรของมาตลีสังคาหกเทพบุตร เมื่อข้าพระองค์ไม่ได้นางด้วยวิธีหนึ่งจึงถือเอาพิณสี เหลืองดังผลมะตูมเข้าไปยังนิเวศน์ของท้าวติมพรุคันธรรพราช แล้วบรรเลงพิณขึ้น กล่าวคาถาอันเกี่ยวเนื่องด้วยพระพุทธ เกี่ยวเนื่องด้วยพระธรรม เกี่ยวเนื่องด้วย พระสงฆ์ เกี่ยวเนื่องด้วยพระอรหันต์ และเกี่ยวเนื่องด้วยกามเหล่านี้ว่า
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
‘แม่ภัททาสุริยวัจฉสา
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ฉันขอกราบท่านติมพรุบิดาของเธอ
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
โดยเหตุที่เธอเกิดมางดงาม ทำให้ฉันปลื้มใจ
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ฯลฯ
ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที