อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๒๐๑] กถํ ภูตา ปน ภนฺเตติ กสฺมา อาห. ภควา "ตุเมฺห `เทวตา อุชฺฌายนฺตี'ติ วทถ, กถํ ภูตา ปน ตุเมฺห มนสิกโรถ, ๒- กึ ตุมฺหากํ ปรินิพฺพานํ อธิวาเสนฺตี"ติ ปุจฺฉติ. อถ ภควา "นาหํ อธิวาสนการณํ วทามี"ติ ตาสํ อนธิวาสนภาวํ ทสฺเสนฺโต สนฺตานนฺทาติ อาทิมาห.

บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ

[๑๓๑] ปุพฺเพ ภนฺเต ทิสาสุ วสฺสํ วุตฺถา ภิกฺขู อาคจฺฉนฺติ ตถาคตํ ทสฺสนาย เต มยํ ลภาม มโนภาวนีเย ภิกฺขู ทสฺสนาย ลภาม ปยิรูปาสนาย ภควโต ปน มยํ ภนฺเต อจฺจเยน น ลภิสฺสาม มโนภาวนีเย ภิกฺขู ทสฺสนาย น ลภิสฺสาม ปยิรูปาสนายาติ ฯ จตฺตารีมานิ อานนฺท สทฺธสฺส กุลปุตฺตสฺส ทสฺสนียานิ สํเวชนียานิ ฐานานิ ฯ กตมานิ จตฺตาริ ฯ อิธ ตถาคโต ชาโตติ อานนฺท สทฺธสฺส กุลปุตฺตสฺส ทสฺสนียํ สํเวชนียํ ฐานํ อิธ ตถาคโต อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุทฺโธติ อานนฺท สทฺธสฺส กุลปุตฺตสฺส ทสฺสนียํ สํเวชนียํ ฐานํ อิธ ตถาคเตน ๑ อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตนฺติ อานนฺท สทฺธสฺส กุลปุตฺตสฺส ทสฺสนียํ สํเวชนียํ ฐานํ อิธ ตถาคโต อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพุโตติ อานนฺท สทฺธสฺส กุลปุตฺตสฺส ทสฺสนียํ สํเวชนียํ ฐานํ อิมานิ โข อานนฺท จตฺตาริ สทฺธสฺส กุลปุตฺตสฺส ทสฺสนียานิ สํเวชนียานิ ฐานานิ อาคมิสฺสนฺติ โข อานนฺท สทฺธา ภิกฺขู ภิกฺขุนิโย อุปาสกา อุปาสิกาโย อิธ ตถาคโต ชาโตติปิ อิธ ตถาคโต อนุตฺตรํ สมฺมาสมฺโพธึ อภิสมฺพุทฺโธติปิ อิธ ตถาคเตน ๒ อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตนฺติปิ อิธ ตถาคโต อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพุโตติปิ เย หิ เกจิ อานนฺท เจติยจาริกํ อาหิณฺฑนฺตา ปสนฺนจิตฺตา กาลํ กริสฺสนฺติ สพฺเพ เต กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชิสฺสนฺตีติ ฯ

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ตตฺถ อากาเส ปฐวีสญฺญินิโยติ อากาเส ปฐวึ มาเปตฺวา ตตฺถ ปฐวีสญฺญินิโย. กนฺทนฺตีติ โรทนฺติ. ฉินฺนปาทํ ๑- วิย ปปตนฺตีติ มชฺเฌ ฉินฺนา วิย หุตฺวา ยโต วา ตโต วา ปตนฺติ. อาวฏฺฏนฺตีติ อาวฏฺฏนฺติโย ๒- ปติตฏฺฐานเมว อาคจฺฉนฺติ. วิวฏฺฏฺนฺตีติ ปติตฏฺฐานโต ปรภาคํ วฏฺฏมานา คจฺฉนฺติ. อปิจ เทฺว ปาเท ปสาเรตฺวา สกึ ปุรโต สกึ ปจฺฉโต สกึ วามโต สกึ ทกฺขิณโต สมฺปริวตฺตมานาปิ "อาวฏฺฏนฺติ วิวฏฺฏนฺตี"ติ วุจฺจนฺติ. สนฺตานนฺท เทวตา ปฐวิยา ปฐวีสญฺญินิโยติ ปกติปฐวิยํ ๓- กิร เทวตา ธาเรตุํ น สกฺโกนฺติ, ๔- ตตฺถ หตฺถกพฺรหฺมา วิย เทวตา โอสีทนฺติ. เตนาห ภควา "โอฬาริกํ หตฺถก อตฺตภาวํ อภินิมฺมินาหี"ติ. ๕- ตสฺมา ยา เทวตา ปฐวิยํ ปฐวึ มาเปสุํ, ตา สนฺธาย วุตฺตํ "ปฐวิยํ ปฐวีสญฺญินิโย"ติ.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

วีตราคาติ ปหีนโทมนสฺสา สิลาถมฺภสทิสา อนาคามิขีณาสวเทวตา.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๓๐๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาปรินิพพานสูตร”