อรรถกถาบาลี อักษรไทย
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
[๒๔๑] สิโลกมนุกสฺสามิ ยตฺถ ภุมฺมา ตทสฺสิตา เย สิตา คิริคพฺภรํ ปหิตตฺตา สมาหิตา ฯ ปุถู สีหาว สลฺลีนา โลมหํสาภิสมฺภุโน โอทาตมนสา สุทฺธา วิปฺปสนฺนมนาวิลา ๓ ฯ ภิยฺโย ปญฺจสเต ญตฺวา วเน กาปิลวตฺถเว ตโต อามนฺตยิ สตฺถา สาวเก สาสเน รเต เทวกายา อภิกฺกนฺตา เต วิชานาถ ภิกฺขโว เต จ อาตปฺปมกรุํ สุตฺวา พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ เตสมฺปาตุรหุ ญาณํ อมนุสฺสาน ทสฺสนํ อปฺเปเก สตมทฺทกฺขุํ สหสฺสํ อถ สตฺตรึ ฯ สตํ เอเก สหสฺสานํ อมนุสฺสานมทฺทสุํ อปฺเปเกนนฺตมทฺทกฺขุํ ทิสา สพฺพา ผุฏา อหุํ ฯ ตญฺจ สพฺพํ อภิญฺญาย ววกฺขิตฺวาน ๑ จกฺขุมา ตโต อามนฺตยิ สตฺถา สาวเก สาสเน รเต เทวกายา อภิกฺกนฺตา เต วิชานาถ ภิกฺขโว เย โวหํ กิตฺตยิสฺสามิ คิราหิ อนุปุพฺพโส ฯ สตฺตสหสฺสา ว ๒ ยกฺขา ภุมฺมา กาปิลวตฺถวา อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต ๓ วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ ฉสหสฺสา เหมวตา ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโน อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ สาตาคิรา ติสหสฺสา ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโน อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ อิจฺเจเต โสฬสสหสฺสา ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโน อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ เวสฺสามิตฺตา ปญฺจสตา ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโน อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ กุมฺภีโร ราชคหิโก เวปุลฺลสฺส นิเวสนํ ภิยฺโย ๑ นํ สตสหสฺสํ ยกฺขานํ ปยิรุปาสติ ฯ กุมฺภีโร ราชคหิโก โสปาค สมิตึ วนํ ฯ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๓๓๕] สตฺตสหสฺสาว ๑- ยกฺขา, ภุมฺมา กาปิลวตฺถวาติ สตฺตสหสฺสา ตาเวตฺถ กปิลวตฺถุํ นิสฺสาย นิพฺพตฺตา ยกฺขา ภุมฺมาเยวาติ วทติ. อิทฺธิมนฺโตติ ทิพฺพอิทฺธิยุตฺตา. ชุติมนฺโตติ อานุภาวสมฺปนฺนา. วณฺณวณฺโตติ สรีรวณฺณสมฺปนฺนา. ยสสฺสิโนติ ปริวารสมฺปนฺนา. โมทมานา อภิกฺกามุนฺติ ตุฏฺฐจิตฺตา อาคตา. ภิกฺขูนํ สมิตึ วนนฺติ อิมํ มหาวนํ ภิกฺขูนํ สนฺติกํ ภิกฺขูนํ ทสฺสนตฺถาย อาคตา. อถวา สมิตินฺติ สมูหํ, ภิกฺขุสมูหทสฺสนาย อาคตาติปิ อตฺโถ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ฉสหสฺสา เหมวตา, ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโนติ ฉสหสฺสา เหมวตปพฺพเต นิพฺพตฺตยกฺขา, เต จ สพฺเพปิ นีลาทิวเสน ๒- นานตฺตวณฺณา. สาตาคิรา ติสหสฺสาติ สาตาคิริปพฺพเต นิพฺพตฺตยกฺขา ติสหสฺสา. อิจฺเจเต โสฬสสหสฺสาติ เอเต สพฺเพปิ โสฬสสหสฺสา โหนฺติ. เวสฺสามิตฺตา ปญฺจสตาติ เวสฺสามิตฺตปพฺพเต นิพฺพตฺตา ปญฺจสตา. กุมฺภีโร ราชคหิโกติ ราชคหนคเร นิพฺพตฺโต กุมฺภีโร นาม ยกฺโข. เวปุลฺลสฺส นิเวสนนฺติ ตสฺส เวปุลฺลปพฺพโต นิเวสนํ, นิวาสนฏฺฐานนฺติ อตฺโถ. ภิยฺโย นํ สตสหสฺสํ, ยกฺขานํ ปยิรุปาสตีติ ตํ อติเรกยกฺขสตสหสฺสํ ปยิรุปาสติ. กุมฺภีโร ราชคหิโก, โสปาค สมิตึ วนนฺติ โสปิ กุมฺภีโร สปริวาโร อิมํ วนํ ภิกฺขูนํ สมิตึ ทสฺสนตฺถาย อาคโต.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๓๓๖] ปุริมญฺจ ทิสํ ราชา, ธตรฏฺโฐ ปสาสตีติ ปาจีนทิสํ อนุสาสติ. คนฺธพฺพานํ อาธิปตีติ ๓- จตูสุปิ ทิสาสุ คนฺธพฺพานํ เชฏฺฐโก, สพฺเพ เต ตสฺส วเส วตฺตนฺติ. มหาราชา ยสสฺสิโสติ มหาปริวาโร เอโส มหาราชา.