อรรถกถาบาลี อักษรไทย
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อยํ เหตฺถ อตฺโถ:- ทสหสสฺสจกฺกวาเฬ ธตรฏฺฐา นาม มหาราชาโน อตฺถิ, เต สพฺเพปิ โกฏิสตสหสฺสโกฏิสตสหสฺสคนฺธพฺพปริวารา อาคนฺตฺวา ปุรตฺถิมาย ทิสาย กปิลวตฺถุมหาวนโต ปฏฺฐาย จกฺกวาฬคพฺภํ ปูเรตฺวา ฐิตา. เอวํ ทกฺขิณทิสาทีสุ วิรุฬฺหกาทโย. เตเนวาห "สมนฺตา จตุโร ทิสา, ททฺทลฺลมานา อฏฺฐํสู"ติ. อิทํ หิ วุตฺตํ โหติ "สมนฺตา จกฺกวาเฬหิ อาคนฺตฺวา จตุโร ทิสา ปพฺพตมตฺถเกสุ อคฺคิกฺขนฺธา วิย สุฏฺฐุ ชลมานา ฐิตา"ติ. เต ปน ยสฺมา กปิลวตฺถุวนเมว สนฺธาย อาคตา, ตสฺมา จกฺกวาฬํ ปูเรตฺวา จกฺกวาเฬน สมสมา ฐิตาปิ "วเน กาปิลวตฺถเว"ติ วุตฺตา.
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
[๒๔๑] สิโลกมนุกสฺสามิ ยตฺถ ภุมฺมา ตทสฺสิตา เย สิตา คิริคพฺภรํ ปหิตตฺตา สมาหิตา ฯ ปุถู สีหาว สลฺลีนา โลมหํสาภิสมฺภุโน โอทาตมนสา สุทฺธา วิปฺปสนฺนมนาวิลา ๓ ฯ ภิยฺโย ปญฺจสเต ญตฺวา วเน กาปิลวตฺถเว ตโต อามนฺตยิ สตฺถา สาวเก สาสเน รเต เทวกายา อภิกฺกนฺตา เต วิชานาถ ภิกฺขโว เต จ อาตปฺปมกรุํ สุตฺวา พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ เตสมฺปาตุรหุ ญาณํ อมนุสฺสาน ทสฺสนํ อปฺเปเก สตมทฺทกฺขุํ สหสฺสํ อถ สตฺตรึ ฯ สตํ เอเก สหสฺสานํ อมนุสฺสานมทฺทสุํ อปฺเปเกนนฺตมทฺทกฺขุํ ทิสา สพฺพา ผุฏา อหุํ ฯ ตญฺจ สพฺพํ อภิญฺญาย ววกฺขิตฺวาน ๑ จกฺขุมา ตโต อามนฺตยิ สตฺถา สาวเก สาสเน รเต เทวกายา อภิกฺกนฺตา เต วิชานาถ ภิกฺขโว เย โวหํ กิตฺตยิสฺสามิ คิราหิ อนุปุพฺพโส ฯ สตฺตสหสฺสา ว ๒ ยกฺขา ภุมฺมา กาปิลวตฺถวา อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต ๓ วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ ฉสหสฺสา เหมวตา ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโน อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ สาตาคิรา ติสหสฺสา ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโน อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ อิจฺเจเต โสฬสสหสฺสา ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโน อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ เวสฺสามิตฺตา ปญฺจสตา ยกฺขา นานตฺตวณฺณิโน อิทฺธิมนฺโต ชุติมนฺโต วณฺณวนฺโต ยสสฺสิโน โมทมานา อภิกฺกามม ภิกฺขูนํ สมิตึ วนํ ฯ กุมฺภีโร ราชคหิโก เวปุลฺลสฺส นิเวสนํ ภิยฺโย ๑ นํ สตสหสฺสํ ยกฺขานํ ปยิรุปาสติ ฯ กุมฺภีโร ราชคหิโก โสปาค สมิตึ วนํ ฯ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
[๓๓๗] เตสํ มายาวิโน ทาสา, อาคู ๖- วญฺจนิกา สฐาติ เตสํ มหาราชานํ กตปาปปฏิจฺฉาทนลกฺขณาย มายาย ยุตฺตา กุฏิลาจารา ทาสา อตฺถิ, เย สมฺมุขปรมฺมุขวญฺจนาหิ โลกวญฺจนโต "วญฺจนิกา"ติ จ, เกราฏิยสาเถยฺเยน สมนฺนาคตตฺตา "สฐา"ติ จ วุจฺจนฺติ, เตปิ อาคตาติ อตฺโถ. มายา กุเฏณฺฑุ เวเฏณฺฑุ ๗- วิฏู จ ๘- วิฏุโฏ ๙- สหาติ เต ทาสา สพฺเพปิ มายาการกาว. นาเมน ปเนตฺถ เอโก กุเฏณฺฑุ นาม, เอโก วิเฏณฺฑุ นาม, ปาลิยํ ปน "เวเฏณฺฑู"ติ ลิขนฺติ. เอโก วิฏุ นาม, เอโก วิฏุโฏ นาม. สหาติ โสปิ วิฏุโฏ เตหิ สเหว อาคโต.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๔ ม. สพฺพฏฺฐาเนสุ ๕ ม. ททฺทฬฺหมานา ๖ ฉ.ม. อาคุํ, สี., อิ. อาคุ