อรรถกถาบาลี อักษรไทย
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เอตฺถ ตุตฺตํ วุจฺจติ กณฺณมูเล วิชฺฌนอยกณฺฏโก. โตมรนฺติ ปาทาทีสุ วิชฺฌนทณฺฑโตมรํ. องฺกุโสติ มตฺถเก วิชฺฌนกกุฏิลกณฺฏโก. โย จ นาโค ปภินฺนมตฺโต อจฺจงฺกุโส โหติ องฺกุสํ อตีโต, องฺกุเสน วิชฺฌิยมาโนปิ วสํ น คจฺฉติ, โส จ ๒- "ชิตํ มยา ตุตฺตโตมรํ, โยหํ องฺกุสสฺสาปิ วสํ น คจฺฉามี"ติ มททปฺเปน ๓- กิญฺจิ การณํ น พุชฺฌติ. ยถา โส อจฺจงฺกุโส นาโค "ชิตํ เม ตุตฺตโตมรนฺ"ติ กิญฺจิ การณํ นปฺปชานาติ, เอวํ อหํปิ ลกฺขณสมฺปนฺนอูรุตาย ลกฺขณูรุยา สมฺมตฺโต มตฺโต ปมตฺโต อุมฺมตฺโต วิย กิญฺจิ การณํ นปฺปชานามีติ วทติ. อถวา อจฺจงฺกุโสว นาโค อหํปิ สมมตฺโต ลกฺขณูรุยา กิญฺจิ ตโต วิราคการณํ นปฺปชานามิ. กสฺมา? ยสฺมา เตน นาเคน วิย ชิตํ เม ตุตฺตโตมรํ, น กสฺสจิ วทโต วจนํ อาทิยามิ.
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
[๒๕๐] เอวํ วุตฺเต ภนฺเต ภทฺทา สุริยวจฺฉสา มํ เอตทโวจ น โข เม มาริส โส ภควา สมฺมุขา ทิฏฺโฐ อปิจ สุโตเยว เม โส ภควา เทวานํ ตาวตึสานํ สุธมฺมาย สภาย อุปนจฺจนฺติยา ยโต โข ตฺวํ มาริส ตํ ภควนฺตํ กิตฺเตสิ โหตุ โน อชฺช สมาคโมติ ฯ โสเยว โน ภนฺเต ตสฺสา ภคินิยา สทฺธึ สมาคโม อโหสิ น ๑ วทามิ ตโต ปจฺฉาติ ฯ อถโข สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส เอตทโหสิ ปฏิสมฺโมทติ โข ๒ ปญฺจสิโข คนฺธพฺพปุตฺโต ภควตา ภควา จ ปญฺจสิเขนาติ ฯ อถโข สกฺโก เทวานมินฺโท ปญฺจสิขํ คนฺธพฺพปุตฺตํ อามนฺเตสิ อภิวาเทหิ เม ตฺวํ ตาต ปญฺจสิข ภควนฺตํ สกฺโก ภนฺเต เทวานมินฺโท สามจฺโจ สปริชโน ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทตีติ ฯ เอวํ ภทฺทนฺตวาติ โข ปญฺจสิโข คนฺธพฺพปุตฺโต สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส ปฏิสฺสุตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทสิ ๓ สกฺโก ภนฺเต เทวานมินฺโท สามจฺโจ สปริชโน ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทตีติ ฯ เอวํ สุขี โหตุ ปญฺจสิข สกฺโก เทวานมินฺโท สามจฺโจ สปริชโน สุขกามา หิ เทวา มนุสฺสา อสุรา นาคา คนฺธพฺพา เย จญฺเญ สนฺติ ปุถุกายาติ ฯ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ตยิ คธิตจิตฺโตสฺมีติ ๔- ภทฺเท ลกฺขณูรุยา ตยิ ปฏิพทฺธจิตฺโตสฺมิ. คธิตจิตฺโตติ วา เคธํ อชฺฌุเปกฺขจิตฺโต. จิตฺตํ วิปริณามิตนฺติ ปกตึ ชหิตฺวา ฐิตํ. ปฏิคฺคนฺตุํ น สกฺโกมีติ นิวตฺติตุํ น สกฺโกมิ. วงฺกฆโสตฺว ๕- อมฺพุโชติ พลิสํ คิลิตฺวา ฐิตมจฺโฉ วิย. "ฆโส"ติปิ ปาโฐ, อยเมวตฺโถ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
วามูรูติ วามากาเรน สณฺฐิตอูรุ, กทฺทลิกฺขนฺธสทิสอูรูติ วา อตฺโถ. สชาติ อาลิงฺค. มนฺทโลจเนติ อิตฺถิโย น ติขิณํ นิชฺฌายนฺติ มนฺทํ อาโลเจนฺติ โอโลเกนฺติ, ตสฺมา "มนฺทโลจนา"ติ วุจฺจติ. ปลิสฺสชาติ สพฺพโต ภาเคน อาลิงฺค. เอตํ เม อภิปตฺถิตนฺติ ๖- เอตํ มยา อภิณฺหํ ปตฺถิตํ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อปฺปโก วต เม สนฺโตติ ปกติยาว มนฺโท สมาโน. เวลฺลิตเกสิยาติ เกสา มุญฺจิตฺวา ปิฏฺฐิยํ วิสฏฺฐกาเล สปฺโป วิย เวลฺลนฺตา คจฺฉนฺตา อสฺสาติ เวลฺลิตเกสี, ตสฺสา เวลฺลิตเกสิยา. อเนกภาโว ๗- สมุปฺปาทีติ อเนกวิโธ ชาโต. อเนกภาโคติปิ ปาโฐ. อรหนฺเตว ทกฺขิณาติ อรหนฺตมฺหิ ทินฺนทานํ วิย นานปฺปการโต ปภินฺโน.