อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@4 cha.Ma.,i. ayaṃ pāṭho na dissati 5 ka. māghamāṇavakālato 6 cha.Ma.,i. ekadivasaṃ Pivitvā vāsīpharasukuddālamusalahattho catumahāpathaṃ gantvā musalena pāsāṇe uccāletvā pavatteti, yānānaṃ akkhapaṭighātarukkhe harati, visamaṃ samaṃ karoti, catumahāpathe sālaṃ karoti, pokkharaṇiṃ khaṇati, setuṃ bandhati, evaṃ divasaṃ kammaṃ katvā atthaṅgate suriye gharaṃ eti.
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
[๒๕๖] อิติห สกฺโก เทวานมินฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา ภควนฺตํ อุตฺตรึ ปญฺหํ อปุจฺฉิ อิสฺสามจฺฉริยํ ปน มาริส กึนิทานํ กึสมุทยํ กึชาติกํ กึปภวํ กิสฺมึ หิ สติ อิสฺสามจฺฉริยํ โหติ กิสฺมึ หิ อสติ อิสฺสามจฺฉริยํ น โหตีติ ฯ อิสฺสามจฺฉริยํ โข เทวานมินฺท ปิยาปฺปิยนิทานํ ปิยาปฺปิยสมุทยํ ปิยาปฺปิยชาติกํ ปิยาปฺปิยปภวํ ปิยาปฺปิเย สติ อิสฺสามจฺฉริยํ โหติ ปิยาปฺปิเย อสติ อิสฺสามจฺฉริยํ น โหตีติ ฯ ปิยาปฺปิยํ ปน มาริส กึนิทานํ กึสมุทยํ กึชาติกํ กึปภวํ กิสฺมึ สติ ปิยาปฺปิยํ โหติ กิสฺมึ อสติ ปิยาปฺปิยํ น โหตีติ ฯ ปิยาปฺปิยํ โข เทวานมินฺท ฉนฺทนิทานํ ฉนฺทสมุทยํ ฉนฺทชาติกํ ฉนฺทปภวํ ฉนฺเท สติ ปิยาปฺปิยํ โหติ ฉนฺเท อสติ ปิยาปฺปิยํ น โหตีติ ฯ ฉนฺโท ปน มาริส กึนิทาโน กึสมุทโย กึชาติโก กึปภโว กิสฺมึ สติ ฉนฺโท โหติ กิสฺมึ อสติ ฉนฺโท น โหตีติ ฯ ฉนฺโท โข เทวานมินฺท วิตกฺกนิทาโน วิตกฺกสมุทโย วิตกฺกชาติโก วิตกฺกปภโว วิตกฺเก สติ ฉนฺโท โหติ วิตกฺเก อสติ ฉนฺโท น โหตีติ ฯ วิตกฺโก ปน มาริส กึนิทาโน กึสมุทโย กึชาติโก กึปภโว กิสฺมึ สติ วิตกฺโก โหติ กิสฺมึ อสติ วิตกฺโก น โหตีติ ฯ วิตกฺโก โข เทวานมินฺท ปปญฺจสญฺญาสงฺขานิทาโน ปปญฺจสญฺญาสงฺขาสมุทโย ปปญฺจสญฺญาสงฺขาชาติโก ปปญฺจสญฺญาสงฺขาปภโว ปปญฺจสญฺญาสงฺขาย สติ วิตกฺโก โหติ ปปญฺจสญฺญาสงฺขาย อสติ วิตกฺโก น โหตีติ ฯ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Taṃ añño pucchi "bho magha tvaṃ pātova nikkhamitvā sāyaṃ araññato esi, kiṃ kammaṃ karosī"ti. Puññakammaṃ karomi, saggagāmimaggaṃ sodhemīti. Kimidaṃ bho puññaṃ nāmāti. Kiṃ tvaṃ na jānāsīti. Āma na jānāmīti. Nagaraṃ gatakāle diṭṭhapubbā te rājarājamahāmattādayoti. Āma diṭṭhapubbāti. Puññakammaṃ katvā tehi taṃ ṭhānaṃ laddhaṃ, ahaṃpi evaṃvidhasampattidāyakaṃ kammaṃ karomi. "cando nāma devaputto suriyo nāma devaputto"ti sutapubbaṃ tayāti. Āma sutapubbanti. Etassa saggassa gamanamaggaṃ ahaṃ sodhemīti, idaṃ pana puññakammaṃ kiṃ taveva vaṭṭati, aññassāpi vaṭṭatīti. Na kassa cetaṃ vāritanti. Yadi evaṃ sve araññaṃ gamanakāle mayhaṃpi saddaṃ dehīti. Punadivase taṃ gahetvā gato, evaṃ tasmiṃ gāme tettiṃsa manussā taruṇavayā sabbe tasseva anuvattakā ahesuṃ. Te ekacchandā hutvā puññakammāni karontā vicaranti. Yaṃ disaṃ gacchanti maggaṃ samaṃ karontā ekadivaseyeva karonti, pokkharaṇiṃ khaṇantā sālaṃ karontā setuṃ bandhantā ekadivaseyeva niṭṭhāpenti.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Atha nesaṃ gāmabhojako cintesi "ahaṃ pubbe etesu suraṃ pivantesu pāṇaghātādīni karontesu ca katikahāpanādivasena ceva daṇḍabalivasena ca dhanaṃ labhāmi, idāni etesaṃ puññakaraṇato paṭṭhāya ettako āyo natthi, handa ne rājakule paribhindāmī"ti rājānaṃ upasaṅkamitvā core mahārāja passāmīti. Kuhiṃ tātāti. Mayhaṃ gāmeti. Kiṃ corā nāma tātāti. Rājāparājikā devāti. Kiṃjātikāti. Gahapatijātikā devāti. Gahapatikā kiṃ karissantīti, tayā jānamānena kasmā mayhaṃ na kathitanti. Bhayena mahārāja na kathemi, idāni mā mayhaṃ dosaṃ