อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
[๒๕๙] กถํปฏิปนฺโน ปน มาริส ภิกฺขุ อินฺทฺริยสํวราย ปฏิปนฺโน โหตีติ ฯ จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ จาหํ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปิ ฯ โสตวิญฺเญยฺยํ สทฺทํ จาหํ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปิ ฯ ฆานวิญฺเญยฺยํ คนฺธํ จาหํ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปิ ฯ ชิวฺหาวิญฺเญยฺยํ รสํ จาหํ เทวานมินฺท ฯเปฯ กายวิญฺเญยฺยํ โผฏฺฐพฺพํ จาหํ เทวานมินฺท ฯเปฯ มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ จาหํ เทวานมินฺท ทุวิเธน วทามิ เสวิตพฺพํปิ อเสวิตพฺพํปีติ ฯ เอวํ วุตฺเต สกฺโก เทวานมินฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ อิมสฺส โข อหํ ภนฺเต ภควตา สงฺขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ ยถารูปํ ภนฺเต จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺตีติ เอวรูปํ จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ น เสวิตพฺพํ ฯ ยถารูปญฺจ โข ภนฺเต จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺตีติ เอวรูปํ จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ เสวิตพฺพํ ฯ ยถารูปญฺจ โข ภนฺเต โสต- วิญฺเญยฺยํ สทฺทํ เสวโต ฯเปฯ ฆานวิญฺเญยฺยํ คนฺธํ เสวโต ฯเปฯ ชิวฺหาวิญฺเญยฺยํ รสํ เสวโต ฯเปฯ กายวิญฺเญยฺยํ โผฏฺฐพฺพํ เสวโต ฯเปฯ มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺตติ เอวรูโป มโนวิญฺเญยฺโย ธมฺโม น เสวิตพฺโพ ฯ ยถารูปญฺจ โข ภนฺเต มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺตีติ เอวรูโป มโนวิญฺเญยฺโย ธมฺโม เสวิตพฺโพ ฯ อิมสฺส โข อหํ ภนฺเต ภควตา สงฺขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานนฺโต ติณฺณา เมตฺถ กงฺขา วิคตา กถํกถา ภควโต ปญฺหาเวยฺยากรณํ สุตฺวาติ ฯ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@3 cha.Ma. ayaṃ saddo na dissati Vepacittiasurassa dhītā hutvā nibbatatti. Sīlanissandena pāsādikā ahosi. So "dhītu vivāhamaṅgalaṃ karissāmī"ti asure sannipātesi.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Sakko "kuhiṃ nibbattā"ti olokento "asurabhavane nibbattā, ajjassā vivāhamaṅgalaṃ karissatī"ti disvā "idāni yaṅkiñci katvā ānetabbā mayā"ti asuravaṇṇaṃ nimminitvā gantvā asurānaṃ antare aṭṭhāsi. "tava sāmikavaraṃ demī"ti tassā hatthe pitā pupphadāmaṃ adāsi "yaṃ icchasi, tassa upari pupphaṃ khipāhī"ti. Sā olokentī sakkaṃ disvā pubbesannivāsena sañjātasinehā "ayaṃ me sāmiko"ti tassa upari dāmaṃ khipi. So taṃ bāhāya gahetvā ākāse uppati, tasmiṃ khaṇe asurā sañjāniṃsu. Te "gaṇhatha gaṇhatha jarasakkaṃ veriko amhākaṃ na mayaṃ etassa dārikaṃ dassāmā"ti anubandhiṃsu. Vepacitti pucchi "kenāhaṭā"ti. Jarasakkena mahārājāti. "avasesesu ayameva seṭṭho, apethā"ti āha. Sakko taṃ netvā aḍḍhateyyakoṭināṭakānaṃ jeṭṭhakaṭṭhāne ṭhapesi. Sā sakkaṃ varaṃ yāci "mahārāja mayhaṃ imasmiṃ devaloke mātā vā pitā vā bhātā vā bhaginī vā natthi, yattha yattha gacchasi tattha tattha maṃ gahetvā gaccha mahārājā"ti. Sakko "sādhū"ti paṭiññaṃ adāsi
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
evaṃ macalagāmake maghamāṇavakālato paṭṭhāya visuddhabhāvamassa passanto bhagavā "dīgharattaṃ visuddho kho ayaṃ yakkho"ti āha. Atthasañhitanti atthanissitaṃ kāraṇanissitaṃ.