อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า ความโปร่งจากกิเลสเครื่องประกอบสัตว์ในทุกข์ เป็นชื่อของพระนิพพานนั่นเอง. ชื่อว่าผู้มีความโปร่งจากกิเลสเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในทุกข์อันล่วงส่วน เพราะความโปร่งจากกิเลสเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในทุกข์ของเขาเหล่านี้มีอยู่. ชื่อว่าผู้มีความประพฤติอันประเสริฐ เพราะเขาย่อมประพฤติทางที่ไกลจากข้าศึก ที่ชื่อว่าประเสริฐ เพราะอรรถว่าประเสริฐสุด. ผู้ประพฤติประเสริฐ เพราะเป็นความประพฤติที่ล่วงส่วน ชื่อว่าผู้ประพฤติประเสริฐล่วงส่วน.

บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ

[270] Apariyositasaṅkappo vicikicchākathaṃkathī vicaraṃ dīghamaddhānaṃ anvesanto tathāgataṃ. Yassa maññāmi samaṇe pavivittavihārino sambuddhā iti maññamāno gacchāmi te upāsituṃ. Kathaṃ ārādhanā hoti kathaṃ hoti virādhanā iti puṭṭhā na sambhonti magge paṭipadāsu ca. Tyassa yadā maṃ jānanti sakko devānamāgato tyassa mameva pucchanti kiṃ katvā pāpuṇī idaṃ. Tesaṃ yathāsutaṃ dhammaṃ desayāmi jane sutaṃ tena attamanā honti diṭṭho no vāsavoti ca. Yadā ca sambuddhamaddakkhiṃ vicikicchāvitāraṇaṃ somhi vītabhayo ajja sambuddhaṃ payirupāsayiṃ taṇhāsallassa hantāraṃ buddhaṃ appaṭipuggalaṃ Ahaṃ vande mahāvīraṃ buddhamādiccabandhunaṃ. Yaṃ karomase brahmuno samaṃ devehi mārisa tadajja tuyhaṃ dassāmi handa sāmaṃ karoma te. Tvameva sivaṃ sambuddho tuvaṃ satthā anuttaro sadevakasmiṃ lokasmiṃ natthi te paṭipuggaloti.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า ที่จบถ้วน เป็นชื่อของพระนิพพานนั่นเอง. ชื่อว่าผู้มีความจบถ้วน เพราะเขามีความจบถ้วนที่ล่วงส่วน.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

คำว่า ความสิ้นไปพร้อมแห่งความทะยานอยาก ในคำว่า ผู้หลุดพ้นแล้วเพราะความสิ้นไปพร้อมแห่งความทะยานอยาก นี้เป็นมรรคก็ได้ เป็นพระนิพพานก็ได้ มรรคชื่อว่าเป็นเครื่องสิ้นไปพร้อมแห่งความทะยานอยาก เพราะทำตัณหาให้สิ้นไปพร้อม คือให้หายไป พระนิพพานชื่อว่าเป็นที่สิ้นไปพร้อมแห่งความทะยานอยาก เพราะความทะยานอยาก เมื่อมาถึงพระนิพพานนั้นแล้ว ก็ย่อมสิ้นไปพร้อม คือย่อมฉิบหายไป ชื่อว่าผู้หลุดพ้นแล้ว เพราะความสิ้นไปพร้อมแห่งความทะยานอยาก เพราะหลุดพ้นแล้วด้วยมรรคอันเป็นเครื่องสิ้นไปแห่งความทะยานอยาก หรือหลุดพ้น คือพ้นอย่างยิ่งในเพราะพระนิพพานอันเป็นที่สิ้นไปพร้อมแห่งความทะยานอยาก.

อรรถกถา ฉบับแปลไทย

ด้วยพระดำรัสมีประมาณเพียงเท่านี้ ก็เป็นอันว่า ผู้พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพยากรณ์ปัญหาครบทั้ง ๑๔ ข้อแล้ว.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๙๐๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. สักกปัญหสูตร”