มลฺลานํ วนฺทนาวณฺณนา

[๒๑๑] อมฺหากํ จ โนติ เอตฺถ โนกาโร นิปาตมตฺโต. อฆาวิโนติ อุปฺปนฺนทุกฺขา. ทุมฺมนาติ อนตฺตมนา. เจโตทุกฺขสมปฺปิตาติ โทมนสฺสสมปฺปิตา. กุลปริวตฺตโส กุลปริวตฺตโส ฐเปตฺวาติ เอเกกํ กุลปริวตฺตํ กุลสํเขปํ วีถิสภาเคน เจว รจฺฉาสภาเคน จ วิสุํ วิสุํ ฐเปตฺวา.

สุภทฺทปริพฺพาชกวตฺถุวณฺณนา

[๒๑๒] สุภทฺโท นาม ปริพฺพาชโกติ อุทิจฺจพฺราหฺมณมหาสาลกุลา ปพฺพชิโต ฉนฺนปริพฺพาชโก. กงฺขาธมฺโมติ วิมติธมฺโมติ วิมติธมฺโม. กสฺมา ปนสฺส อชฺช เอวํ อโหสีติ? ตถาวิธอุปนิสฺสยตฺตา. ปุพฺเพ กิร ปุญฺญกรณกาเล เทฺว ภาตโร อเหสุํ. เต เอกโตว สสฺสํ อกํสุ. ตตฺถ เชฏฺฐกสฺส "เอกสฺมึ สสฺเส นว วาเร อคฺคสสฺสทานํ มยา กตฺตพฺพนฺ"ติ ๑- อโหสิ. โส วปฺปกาเล วีชคฺคํ นาม ทตฺวา คพฺภกาเล กนิฏฺเฐน สทฺธึ มนฺเตสิ "คพฺภกาเล คพฺภํ ผาลิตฺวา ทสฺสามา"ติ. กนิฏฺโฐ "ตรุณสสฺสํ นาเสตุกาโมสี"ติ อาห. เชฏฺโฐ กนิฏฺฐสฺส อนนุวตฺตนภาวํ ญตฺวา เขตฺตํ วิภชิตฺวา อตฺตโน โกฏฺฐาสโต คพฺภํ ผาลิตฺวา ขีรํ นีหริตฺวา สปฺปิผาณิเตน ๒- สํโยเชตฺวา อทาสิ, ปุถุกกาเล ปุถุกํ กาเรตฺวา อทาสิ, ลายนกาเล ลายนคฺคํ อทาสิ, เวณิกรณกาเล เวณิคฺคํ ๓- อทาสิ, กลาปทีสุ กลาปคฺคํ, ขลคฺคํ, มทฺทคคํ, ๔- โกฏฺฐคฺคนฺติ เอวํ เอกสสฺเส นว วาเร อคฺคทานํ อทาสิ. กนิฏฺโฐ ปน อุทฺธริตฺวา อทาสิ.