อรรถกถาบาลี อักษรไทย
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๔ ฉ.ม.,อิ. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ๕ ก. มาฆมาณวกาลโต ๖ ฉ.ม.,อิ. เอกทิวสํ ปิวิตฺวา วาสีผรสุกุทฺทาลมุสลหตฺโถ จตุมหาปถํ คนฺตฺวา มุสเลน ปาสาเณ อุจฺจาเลตฺวา ปวตฺเตติ, ยานานํ อกฺขปฏิฆาตรุกฺเข หรติ, วิสมํ สมํ กโรติ, จตุมหาปเถ สาลํ กโรติ, โปกฺขรณึ ขณติ, เสตุํ พนฺธติ, เอวํ ทิวสํ กมฺมํ กตฺวา อตฺถงฺคเต สุริเย ฆรํ เอติ.
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[256] Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi issāmacchariyaṃ pana mārisa kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ kismiṃ hi sati issāmacchariyaṃ hoti kismiṃ hi asati issāmacchariyaṃ na hotīti. {256.1} Issāmacchariyaṃ kho devānaminda piyāppiyanidānaṃ piyāppiyasamudayaṃ piyāppiyajātikaṃ piyāppiyapabhavaṃ piyāppiye sati issāmacchariyaṃ hoti piyāppiye asati issāmacchariyaṃ na hotīti. {256.2} Piyāppiyaṃ pana mārisa kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ kismiṃ sati piyāppiyaṃ hoti kismiṃ asati piyāppiyaṃ na hotīti. Piyāppiyaṃ kho devānaminda chandanidānaṃ chandasamudayaṃ chandajātikaṃ chandapabhavaṃ chande sati piyāppiyaṃ hoti chande asati piyāppiyaṃ na hotīti. {256.3} Chando pana mārisa kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo kismiṃ sati Chando hoti kismiṃ asati chando na hotīti . chando kho devānaminda vitakkanidāno vitakkasamudayo vitakkajātiko vitakkapabhavo vitakke sati chando hoti vitakke asati chando na hotīti. {256.4} Vitakko pana mārisa kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo kismiṃ sati vitakko hoti kismiṃ asati vitakko na hotīti . Vitakko kho devānaminda papañcasaññāsaṅkhānidāno papañcasaññāsaṅkhāsamudayo papañcasaññāsaṅkhājātiko papañcasaññāsaṅkhāpabhavo papañcasaññāsaṅkhāya sati vitakko hoti papañcasaññāsaṅkhāya asati vitakko na hotīti.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ตํ อญฺโญ ปุจฺฉิ "โภ มฆ ๑- ตฺวํ ปาโตว นิกฺขมิตฺวา สายํ อรญฺญโต เอสิ, กึ กมฺมํ กโรสี"ติ. ปุญฺญกมฺมํ กโรมิ, สคฺคคามิมคฺคํ โสเธมีติ. กิมิทํ โภ ปุญฺญํ นามาติ. กึ ๒- ตฺวํ น ชานาสีติ. อาม น ชานามีติ. นครํ คตกาเล ทิฏฺฐปุพฺพา เต ราชราชมหามตฺตาทโยติ. อาม ทิฏฺฐปุพฺพาติ. ปุญฺญกมฺมํ กตฺวา เตหิ ตํ ฐานํ ลทฺธํ, อหํปิ เอวํวิธสมฺปตฺติทายกํ กมฺมํ กโรมิ. "จนฺโท นาม เทวปุตฺโต สุริโย นาม เทวปุตฺโต"ติ สุตปุพฺพํ ตยาติ. อาม สุตปุพฺพนฺติ. เอตสฺส สคฺคสฺส คมนมคฺคํ อหํ โสเธมีติ, อิทํ ปน ปุญฺญกมฺมํ กึ ตเวว วฏฺฏติ, ๓- อญฺญสฺสาปิ วฏฺฏตีติ. น กสฺส เจตํ วาริตนฺติ. ยทิ เอวํ เสฺว อรญฺญํ คมนกาเล มยฺหํปิ สทฺทํ เทหีติ. ปุนทิวเส ตํ คเหตฺวา คโต, เอวํ ตสฺมึ คาเม เตตฺตึส มนุสฺสา ตรุณวยา สพฺเพ ตสฺเสว อนุวตฺตกา อเหสุํ. เต เอกจฺฉนฺทา หุตฺวา ปุญฺญกมฺมานิ กโรนฺตา วิจรนฺติ. ยํ ทิสํ คจฺฉนฺติ มคฺคํ สมํ กโรนฺตา เอกทิวเสเยว ๔- กโรนฺติ, โปกฺขรณึ ขณนฺตา สาลํ กโรนฺตา เสตุํ พนฺธนฺตา เอกทิวเสเยว นิฏฺฐาเปนฺติ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อถ เนสํ คามโภชโก จินฺเตสิ "อหํ ปุพฺเพ เอเตสุ สุรํ ปิวนฺเตสุ ปาณฆาตาทีนิ กโรนฺเตสุ จ กติกหาปนาทิวเสน ๕- เจว ทณฺฑพลิวเสน จ ธนํ ลภามิ, อิทานิ เอเตสํ ปุญฺญกรณโต ปฏฺฐาย เอตฺตโก อาโย นตฺถิ, หนฺท เน ราชกุเล ปริภินฺทามี"ติ ราชานํ อุปสงฺกมิตฺวา โจเร มหาราช ปสฺสามีติ. กุหึ ตาตาติ. มยฺหํ คาเมติ. กึ โจรา นาม ตาตาติ. ราชาปราชิกา เทวาติ. กึชาติกาติ. คหปติชาติกา เทวาติ. คหปติกา กึ กริสฺสนฺตีติ, ๖- ตยา ชานมาเนน กสฺมา มยฺหํ น กถิตนฺติ. ภเยน มหาราช น กเถมิ, อิทานิ มา มยฺหํ โทสํ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย