อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๓ ฉ.ม. อรญฺญกงฺคยุตฺตตาย มหาทุกฺขํ. อโยติ สุขํ, น อโย อนโย, ทุกฺขํ. ตเทตํ สพฺพโส สุขํ พฺยสติ วิกฺขิปตีติ พฺยสนํ. อิติ อนโยว พฺยสนํ อนยพฺยสนํ, มหาทุกฺขนฺติ อตฺโถ. อโยนิโสติ อนุปาเยน. อปกฺกํ น ปริปาเจนฺตีติ น อปริณตํ อขีณํ อายุํ อนฺตราว อุปจฺฉินฺทนฺติ. ปริปากํ อาคเมนฺตีติ อายุปริปากกาลํ อาคเมนฺติ. ธมฺมเสนาปตินาเปตํ วุตฺตํ:-

บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ

[313] Tenahi rājañña upamante karissāmi upamāyapīdhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti . seyyathāpi rājañña puriso divasantattaṃ ayoguḷaṃ ādittaṃ sampajjalitaṃ sañjotibhūtaṃ tulāya tuleyya tamenaṃ aparena samayena sītaṃ nibbutaṃ tulāya tuleyya kadā nu kho so ayoguḷo lahutaro vā hoti mudutaro vā kammaññataro vā yadā vā āditto sampajjalito sañjotibhūto yadā vā sīto nibbutoti yadā so bho kassapa ayoguḷo tejosahagato ca hoti vāyosahagato ca āditto sampajjalito sañjotibhūto tadā lahutaro ca hoti mudutaro ca kammaññataro ca yadā pana so ayoguḷo neva tejosahagato hoti na vāyosahagato sīto nibbuto tadā garutaro ca hoti patthinnataro ca akammaññataro cāti . Evameva kho rājañña yadā ayaṃ kāyo āyusahagato ca hoti usmāsahagato ca viññāṇasahagato ca tadā lahutaro ca hoti mudutaro ca kammaññataro ca yadā panāyaṃ kāyo neva āyusahagato ca hoti na usmāsahagato ca na viññāṇasahagato ca Tadā garutaro ca hoti patthinnataro ca akammaññataro ca . Imināpi kho te rājañña pariyāyena evaṃ hotu itipi atthi paro loko atthi sattā opapātikā atthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

นาภินนฺทามิ มรณํ นาภินนฺทามิ ๑- ชีวิตํ

บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ

[314] Kiñcāpi bhavaṃ kassapo evamāha athakho evamme ettha hoti itipi natthi paro loko natthi sattā opapātikā natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti . atthi pana rājañña pariyāyo .pe. atthi bho kassapa pariyāyo .pe. yathākathaṃ viya rājaññāti . idha me bho kassapa purisā coraṃ āgucāriṃ gahetvā dassenti ayante bhante coro āgucārī imassa yaṃ icchasi taṃ daṇḍaṃ vadehīti tyāhaṃ evaṃ vadāmi tenahi bho imaṃ purisaṃ anupahacca chaviñca cammañca maṃsañca nahāruñca aṭṭhiñca aṭṭhimiñjañca jīvitā voropetha appevanāmassa jīvaṃ nikkhamantaṃ passeyyāmāti te me sādhūti paṭissutvā taṃ purisaṃ anupahacca chaviñca cammañca maṃsañca nahāruñca aṭṭhiñca aṭṭhimiñjañca jīvitā voropenti . yadā so addhamato hoti tyāhaṃ evaṃ vadāmi tenahi bho imaṃ purisaṃ uttānaṃ nipātetha appevanāmassa jīvaṃ nikkhamantaṃ passeyyāmāti te taṃ purisaṃ uttānaṃ nipātenti . Nevassa mayaṃ jīvaṃ nikkhamantaṃ passāma tyāhaṃ evaṃ vadāmi tenahi bho imaṃ purisaṃ avakujjaṃ nipātetha passena nipātetha dutiyena Passena nipātetha uddhaṃ ṭhapetha omuddhakaṃ ṭhapetha pāṇinā ākoṭetha leṇḍunā ākoṭetha daṇḍena ākoṭetha satthena ākoṭetha odhunātha sandhunātha niddhunātha appevanāmassa jīvaṃ nikkhamantaṃ passeyyāmāti te taṃ purisaṃ odhunanti sandhunanti niddhunanti . nevassa mayaṃ jīvaṃ nikkhamantaṃ passeyyāma . tassa tadeva cakkhuṃ hoti te rūpā tañcāyatanaṃ nappaṭisaṃvedeti . tadeva sotaṃ hoti te saddā tañcāyatanaṃ nappaṭisaṃvedeti . tadeva ghānaṃ hoti te gandhā tañcāyatanaṃ nappaṭisaṃvedeti . sāyeva jivhā hoti te rasā tañcāyatanaṃ nappaṭisaṃvedeti . sveva kāyo hoti te phoṭṭhabbā tañcāyatanaṃ nappaṭisaṃvedeti . ayampi kho bho kassapa pariyāyo yena me pariyāyena evaṃ hoti itipi natthi paro loko natthi sattā opapātikā natthi sukatadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipākoti.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

กาลญฺจ ปฏิกงฺขามิ นิพฺพิสํ ภตโก ๒- ยถาติ. ๓-

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

สุปินกูปมาวณฺณนา

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๖๖๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. ปายาสิราชัญญสูตร”