อรรถกถาบาลี อักษรไทย
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[34] Athakho bhikkhave vipassī kumāro bahunnaṃ vassānaṃ .pe. Addasā kho bhikkhave vipassī kumāro uyyānabhūmiṃ niyyanto purisaṃ Ābādhikaṃ dukkhitaṃ bāḷhagilānaṃ sake muttakarīse palipannaṃ sayamānaṃ aññehi vuṭṭhāpiyamānaṃ aññehi saṃvesiyamānaṃ disvā sārathiṃ āmantesi ayaṃ pana samma sārathi puriso kiṃkato akkhīnipissa na yathā aññesaṃ siropissa na yathā aññesanti . eso kho deva byādhiko nāmāti . kiṃ paneso samma sārathi byādhiko nāmāti . eso kho deva byādhiko nāma appevanāma tamhā ābādhā vuṭṭhaheyyāti . kiṃ pana samma sārathi ahaṃpi byādhidhammo byādhiṃ anatītoti . tvañca deva mayañcamhā sabbe byādhidhammā byādhiṃ anatītāti . tenahi samma sārathi alandānajja uyyānabhūmiyā ito ca antepuraṃ paccaniyyāhīti . evaṃ devāti kho bhikkhave sārathi vipassissa kumārassa paṭissutvā tato ca antepuraṃ paccaniyyāsi . Tatra sudaṃ bhikkhave vipassī kumāro antepuraṃ gato dukkhī dummano pajjhāyati dhiratthu kira bho jāti nāma yatra hi nāma jātassa jarā paññāyissati byādhi paññāyissatīti.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๓ ฉ.ม. อุมาปุปฺผสทิเสน ๔ ฉ.ม.,อิ. กณิการ...
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๕ ฉ.ม. สกลจกฺขุภณฺฑํ, อิ. สกลจกฺขุคณฺฑํ เอวมุปริปิ ๖ ฉ.ม. จกฺขุภณฺฑา วิย, อรุณปฺปภารญฺชิเต คคณปฺปเทเส โอสธิตารกา วิย จ อติมโนหราย สิริยา วิโรจติ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อุณฺหีสสีโสติ อิทํ ปริปุณฺณนลาฏตญฺเจว ปริปุณฺณสีสตํ จาติ เทฺว อตฺถวเส ปฏิจฺจ วุตฺตํ. มหาปุริสสฺส หิ ทกฺขิณกณฺณจูฬิกโต ปฏฺฐาย มํสปฏลํ อุฏฺฐหิตฺวา สกลนลาฏํ ฉาทยมานํ ปูรยมานํ คนฺตฺวา วามกณฺณจูฬิกาย ปติฏฺฐิตํ, ตํ รญฺโญ ๑- พนฺธอุณฺหีสปโฏ ๒- วิย วิโรจติ. มหาปุริสสฺส กิร อิมํ ลกฺขณํ ทิสฺวา ราชูนํ อุณฺหีสปฏํ อกํสุ. อยนฺตาว เอโก อตฺโถ. อญฺเญ ปน ชนา อปริปุณฺณสีสา โหนฺติ, เกจิ กปิสีสา, ๓- เกจิ ผลสีสา, เกจิ อฏฺฐิสีสา, เกจิ หตฺถิสีสา เกจิ กุมฺภสีสา, ๔- เกจิ ปพฺภารสีสา. มหาปุริสสฺส ปน อารคฺเคน วฏฺเฏตฺวา ฐปิตํ วิย สุปริปณฺณํ อุทกปุพฺพุฬสทิสํ สีสํ โหติ. ตตฺถ ปุริมนเย อุณฺหีสเวฏฺฐิตสีโส วิยาติ อุณฺหีสสีโส. ทุติยนเย อุณฺหีสํ วิย สพฺพตฺถ ปริมณฺฑลสีโสติ อุณฺหีสสีโส.