๒. มหานิทานสูตร

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

2. Mahānidānasutta

บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ

[57] Evamme sutaṃ . ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo . athakho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca acchariyaṃ bhante abbhūtaṃ bhante yāvagambhīro cāyaṃ bhante paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca atha ca pana me uttānakuttānako viya khāyatīti . mā hevaṃ ānanda avaca mā hevaṃ ānanda avaca gambhīro cāyaṃ paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca . etassa ānanda dhammassa ananubodhā appaṭivedhā evamayaṃ pajā tantākulakajātā guṇagaṇṭhikajātā muñjapabbajabhūtā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ saṃsāraṃ nātivattati. {57.1} Atthi idappaccayā jarāmaraṇanti iti puṭṭhena satā ānanda atthītissa vacanīyaṃ . kiṃpaccayā jarāmaraṇanti iti ce vadeyya jātipaccayā jarāmaraṇanti iccassa vacanīyaṃ. {57.2} Atthi idappaccayā jātīti iti puṭṭhena satā ānanda atthītissa vacanīyaṃ . kiṃpaccayā jātīti iti ce vadeyya bhavapaccayā jātīti iccassa vacanīyaṃ. {57.3} Atthi idappaccayā bhavoti iti puṭṭhena satā ānanda atthītissa Vacanīyaṃ . kiṃpaccayā bhavoti iti ce vadeyya upādānapaccayā bhavoti iccassa vacanīyaṃ. {57.4} Atthi idappaccayā upādānanti iti puṭṭhena satā ānanda atthītissa vacanīyaṃ . kiṃpaccayā upādānanti iti ce vadeyya taṇhāpaccayā upādānanti iccassa vacanīyaṃ. {57.5} Atthi idappaccayā taṇhāti iti puṭṭhena satā ānanda atthītissa vacanīyaṃ . kiṃpaccayā taṇhāti iti ce vadeyya vedanāpaccayā taṇhāti iccassa vacanīyaṃ. {57.6} Atthi idappaccayā vedanāti iti puṭṭhena satā ānanda atthītissa vacanīyaṃ . kiṃpaccayā vedanāti iti ce vadeyya phassapaccayā vedanāti iccassa vacanīyaṃ. {57.7} Atthi idappaccayā phassoti iti puṭṭhena satā ānanda atthītissa vacanīyaṃ . kiṃpaccayā phassoti iti ce vadeyya nāmarūpapaccayā phassoti iccassa vacanīyaṃ. {57.8} Atthi idappaccayā nāmarūpanti iti puṭṭhena satā ānanda atthītissa vacanīyaṃ . kiṃpaccayā nāmarūpanti iti ce vadeyya viññāṇapaccayā nāmarūpanti iccassa vacanīyaṃ. {57.9} Atthi idappaccayā viññāṇanti iti puṭṭhena satā ānanda atthītissa vacanīyaṃ . kiṃpaccayā viññāṇanti iti ce vadeyya nāmarūpapaccayā viññāṇanti iccassa vacanīyaṃ. {57.10} Iti kho ānanda nāmarūpapaccayā viññāṇaṃ viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ nāmarūpapaccayā phasso phassapaccayā vedanā vedanāpaccayā taṇhā taṇhāpaccayā upādānaṃ upādānapaccayā bhavo bhavapaccayā Jāti jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

nidānavaṇṇanā

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

[95] Evamme sutaṃ .pe. Kurūsūti mahānidānasuttaṃ.

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Tatrāyaṃ anuttānapadavaṇṇanā:- kurūsu viharatīti kurū nāma jānapadino rājakumārā, tesaṃ nivāso ekopi janapado ruḷhisaddena "kurūsu"ti vuccati. Tasmiṃ kurūsu janapade. Aṭṭhakathācariyā panāhu:- mandhātukāle tīsu dīpesu manussā "jambūdīpo nāma buddhapaccekabuddhamahāsāvakacakkavattippabhūtīnaṃ uttamapurisānaṃ uppattibhūmi uttamadīpo atiramaṇīyo"ti sutvā raññā mandhātucakkavattinā cakkaratanaṃ purakkhitvā cattāro dīpe anuparisaṃyāyantena saddhiṃ āgamiṃsu. Tato rājā pariṇāyakaratanaṃ pucchi "atthi nu kho manussalokato ramaṇīyataraṃ ṭhānan"ti. Kasmā? deva evaṃ bhaṇasi, kiṃ na passasi candimasuriyānaṃ ānubhāvaṃ, nanu etesaṃ ṭhānaṃ ito ramaṇīyataranti. Rājā cakkaratanaṃ purakkhitvā tattha agamāsi. Cattāro mahārājāno "mandhātumahārājā āgato"ti sutvāva "mahiddhiko rājā, na sakkā yuddhena paṭibāhitun"ti sakaṃ rajjaṃ niyyādesuṃ. So taṃ gahetvā puna pucchi "atthi nu kho ito ramaṇīyataraṃ ṭhānan"ti.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๑๒๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. มหานิทานสูตร”