อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
@4 aṅ. dasaka 24/61/90 avijjāsutta 5 aṅ. dasaka 24/62/92 taṇhāsutta
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[64] Yato kho ānanda bhikkhu neva vedanaṃ attānaṃ samanupassati nopi appaṭisaṃvedanaṃ attānaṃ samanupassati nopi attā [4]- vedayati vedanādhammo hi me attāti samanupassati . So evaṃ samanupassanto na kiñci loke upādiyati anupādiyañca na paritassati aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāti . evaṃ vimuttaṃ kho ānanda bhikkhuṃ yo evaṃ vadeyya hoti tathāgato parammaraṇā itisā diṭṭhīti tadakallaṃ . na hoti tathāgato parammaraṇā Itisā diṭṭhīti tadakallaṃ . hoti ca na ca hoti tathāgato parammaraṇā itisā diṭṭhīti tadakallaṃ . neva hoti na na hoti tathāgato parammaraṇā itisā diṭṭhīti tadakallaṃ . taṃ kissa hetu . Yāvatānanda adhivacanaṃ yāvatā adhivacanapatho yāvatā niruttipatho yāvatā paññatti yāvatā paññattipatho yāvatā paññāpanaṃ yāvatā paññāvacaraṃ yāvatā vaṭṭaṃ vattati tāvatā vaṭṭaṃ vattati tadabhiññā vimutto bhikkhu tadabhiññā vimuttaṃ bhikkhuṃ na jānāti na passati itisā diṭṭhīti tadakallaṃ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Tañca pana vivaṭṭakathaṃ bhagavā desanāsu kusalatāya visaṭṭhakammaṭṭhānaṃ navakammādivasena vikkhittapuggalaṃ anāmasitvā kārakassa satipaṭṭhānavihārino puggalassa vasena ārabhanto neva vedanaṃ attānaṃ samanupassatīti ādimāha. Evarūpo hi bhikkhu "yaṃkiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre vā santike vā, sabbaṃ rūpaṃ aniccato vavaṭṭhapeti, ekaṃ sammasanaṃ dukkhato vavaṭṭhapeti, ekaṃ sammasanaṃ anattato vavaṭṭhapeti, ekaṃ sammasanan"ti ādinā nayena vuttassa sammasanañāṇassa vasena sabbadhammesu pavattattā neva vedanaṃ attānaṃ samanupassati, na aññe dhamme, so evaṃ asamanupassanto na kiñci loke upādiyatīti khandhalokādibhede loke rūpādīsu dhammesu kiñci ekaṃ dhammaṃpi attāti vā attaniyanti vā na upādiyati.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Anupādiyaṃ ca na paritassatīti anupādiyanto taṇhādiṭṭhimānaparitassanāyapi na paritassati. Aparitassanti aparitassamāno. Paccattaññeva parinibbāyatīti attanāva kilesaparinibbānena parinibbāyati, evaṃ parinibbutassa panassa paccavekkhaṇapavattidassanatthaṃ khīṇā jātīti ādi vuttaṃ.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Iti sā diṭṭhīti yā tathā vimuttassa arahato diṭṭhi, sā evaṃ diṭṭhi. "itissa diṭṭhī"tipi pāṭho. So tathā vimutto arahā, evaṃ assa diṭṭhīti attho. Tadakallanti taṃ na yuttaṃ. Kasmā? evaṃ hi sati "arahā na kiñci jānātī"ti vuttaṃ bhaveyya, evaṃ ñatvā vimuttañaca arahantaṃ "na kiñci jānātī"ti vattuṃ na yuttaṃ. Teneva catunnaṃpi nayānaṃ avasāne "taṃ kissa hetū"ti ādimāha.