อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[50] Vilātanti sivikaṃ. Petanti ito paṭigataṃ. Kālakatanti katakālaṃ, yattakaṃ tena kālaṃ jīvitabbaṃ, taṃ sabbaṃ katvā niṭṭhapetvā matanti attho. Imaṃpissa purimanayeneva brahmāno dassesuṃ. Yatra hi nāmāti idhāpi yāya jātiyā sati idaṃ tayaṃ paññāyati, dhiratthu jāti ajātaṃ khemanti jātiyā mūlaṃ khaṇanto nisīdi tatiyena sallena viddho viya.
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[50] Assosuṃ kho bhikkhave tāni [2]- caturāsītipabbajitasahassāni vipassī kira bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bandhumatiṃ rājadhāniṃ anuppatto kheme migadāye viharati dhammañca kira desetīti . Athakho bhikkhave tāni caturāsītipabbajitasahassāni yena bandhumatī rājadhānī yena khemo migadāyo yena vipassī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho tenupasaṅkamiṃsu upasaṅkamitvā vipassiṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. {50.1} Tesaṃ vipassī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho anupubbīkathaṃ kathesi seyyathīdaṃ dānakathaṃ sīlakathaṃ saggakathaṃ kāmānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṅkilesaṃ nekkhamme ānisaṃsaṃ pakāsesi . yadā te bhagavā aññāsi kallacitte Muducitte vinīvaraṇacitte udaggacitte pasannacitte atha yā buddhānaṃ sāmukkaṃsikā dhammadesanā taṃ pakāsesi dukkhaṃ samudayaṃ nirodhaṃ maggaṃ . Seyyathāpi nāma suddhavatthaṃ apagatakāḷakaṃ sammadeva rajanaṃ paṭiggaṇheyya evameva tesaṃ caturāsītipabbajitasahassānaṃ tasmiṃyeva āsane virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi yaṅkiñci samudayadhammaṃ sabbantaṃ nirodhadhammanti. {50.2} Te diṭṭhadhammā pattadhammā viditadhammā pariyogāḷhadhammā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṃkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthu sāsane vipassiṃ bhagavantaṃ arahantaṃ sammāsambuddhaṃ etadavocuṃ abhikkantaṃ bhante abhikkantaṃ bhante seyyathāpi [1]- bhante nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya paṭicchannaṃ vā vivareyya mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya andhakāre vā telappajjotaṃ dhāreyya cakkhumanto rūpāni dakkhanti evameva bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito ete mayaṃ bhante bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca labheyyāma mayaṃ bhante bhagavato santike pabbajjaṃ labheyyāma upasampadanti. {50.3} Alatthuṃ kho bhikkhave tāni caturāsītipabbajitasahassāni vipassissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa santike pabbajjaṃ alatthuṃ upasampadaṃ . te vipassī bhagavā arahaṃ sammāsambuddho dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi saṅkhārānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṅkilesaṃ nekkhamme ānisaṃsaṃ pakāsesi. Tesaṃ vipassinā bhagavatā arahatā sammāsambuddhena dhammiyā kathāya Sandassiyamānānaṃ samādapiyamānānaṃ samuttejiyamānānaṃ sampahaṃsiyamānānaṃ nacirasseva anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsu.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Pabbajitavaṇṇanā
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
[53] Bhaṇḍunti muṇḍaṃ. Imaṃpissa purimanayeneva brahmāno dassesuṃ. Sādhu dhammacariyātiādīsu ayaṃ deva dhammacaraṇabhāvo sādhūti cintetvā pabbajitoti evaṃ ekamekassa padassa yojanā veditabbā. Sabbāni cetāni dasakusalakamma- pathavevacanāneva. Avasāne pana avihiṃsāti karuṇāya pubbabhāgo. Anukampāti mettāya pubbabhāgo. Tenahīti uyyojanaṭṭhe nipāto. Pabbajitañhissa disvā cittaṃ pabbajjāya ninnaṃ jātaṃ, atha tena saddhiṃ kathetukāmo hutvā sārathiṃ uyyojento tenahītiādimāha.
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
[53] Tena kho pana samayena jambūdīpe caturāsītiāvāsasahassāni honti . ekamhi vasse nikkhante devatā saddamanussāvesuṃ nikkhantaṃ kho mārisā ekavassaṃ pañcidāni vassāni sesāni pañcannaṃ vassānaṃ accayena bandhumatī rājadhānī upasaṅkamitabbā pātimokkhuddesāyāti . Dvīsu vassesu nikkhantesu devatā saddamanussāvesuṃ Nikkhantāni kho mārisā dve vassāni cattārīdāni vassāni sesāni catunnaṃ vassānaṃ accayena bandhumatī rājadhānī upasaṅkamitabbā pātimokkhuddesāyāti . tīsu vassesu nikkhantesu devatā saddamanussāvesuṃ nikkhantāni kho mārisā tīṇi vassāni tīṇīdāni vassāni sesāni tiṇṇaṃ vassānaṃ accayena bandhumatī rājadhānī upasaṅkamitabbā pātimokkhuddesāyāti . catūsu vassesu nikkhantesu devatā saddamanussāvesuṃ nikkhantāni kho mārisā cattāri vassāni dvedāni vassāni sesāni dvinnaṃ vassānaṃ accayena bandhumatī rājadhānī upasaṅkamitabbā pātimokkhuddesāyāti. {53.1} Pañcasu vassesu nikkhantesu devatā saddamanussāvesuṃ nikkhantāni kho mārisā pañca vassāni ekaṃdāni vassaṃ sesaṃ ekassa vassassa accayena bandhumatī rājadhānī upasaṅkamitabbā pātimokkhuddesāyāti. Chasu vassesu nikkhantesu devatā saddamanussāvesuṃ nikkhantāni kho mārisā chabbassāni samayodāni bandhumatī rājadhānī upasaṅkamitabbā pātimokkhuddesāyāti . athakho te bhikkhave bhikkhū appekacce sakena iddhānubhāvena appekacce devatānaṃ iddhānubhāvena ekāheneva bandhumatiṃ rājadhāniṃ upasaṅkamiṃsu pātimokkhuddesāyāti.
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
Bodhisattapabbajjāvaṇṇanā