อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อายุปริจฺเฉทวณฺณนา

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๕] "อิติปิ ภควา อิโต โส ภิกฺขเว"ติอาทินา นเยน กปฺปปริจฺเฉทวเสน ปุพฺเพนิวาสํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ เตสํ พุทฺธานํ ชาติปริจฺเฉทาทิวเสน ทสฺเสตุํ วิปสฺสี ภิกฺขเวติอาทิมาห.

ภาษาไทย ฉบับหลวง

[๕] ดูกรภิกษุทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่าวิปัสสี ตรัสรู้ที่ควงไม้แคฝอย พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่าสิขี ตรัสรู้ที่ควงไม้ กุ่มบก พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่าเวสสภู ตรัสรู้ที่ควงไม้สาละ พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่ากกุสันธะ ตรัสรู้ที่ควงไม้ซึก พระผู้มีพระภาค อรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่าโกนาคมนะ ตรัสรู้ที่ควงไม้มะเดื่อ พระผู้มีพระภาคอรหันต- สัมมา สัมพุทธเจ้า พระนามว่ากัสสปะ ตรัสรู้ที่ควงไม้ไทร ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราผู้ อรหันตสัมมา สัมพุทธเจ้าในบัดนี้ ตรัสรู้ที่ควงไม้โพธิ์ ฯ

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ตตฺถ อายุปริจฺเฉเท. ปริตฺตํ ลหุกนฺติ อุภยเมตํ อปฺปกสฺเสว เววจนํ. ยํ หิ อปฺปกํ, ตํ ปริตฺตํ เจว ลหุกํ จ โหติ. อปฺปํ วา ภิยฺโยติ วสฺสสตโต วา อุปริ อปฺปํ, อญฺญํ วสฺสสตํ อปฺปตฺวา วีสํ วา ตึสํ วา จตฺตาลีสํ วา ปณฺณาสํ วา สฏฺฐึ วา วสฺสานิ ชีวนฺติ, ๑- เอวํ ทีฆายุโก ปน อติทุลฺลโภ, อสุโก กิร เอวํ จิรํ ชีวตีติ ตตฺถ ตตฺถ คนฺตฺวาว ๒- ทฏฺฐพฺโพ โหติ. ตตฺถ วิสาขา อุปาสิกา วีสวสฺสสตํ ชีวติ, ๓- ตถา โปกฺขรสาติ พฺราหฺมโณ พฺรหฺมายุ พฺราหฺมโณ เสโล พฺราหฺมโณ พาวริยพฺราหฺมโณ อานนฺทตฺเถโร มหากสฺสปตฺเถโรติ. อนุรุทฺธตฺเถโร ปน วสฺสสตญฺเจว ปณฺณาสญฺจ วสฺสานิ, พากุลตฺเถโร ๔- วสฺสสตญฺเจว สฏฺฐิญฺจ วสฺสานิ. อยํ สพฺพทีฆายุโก. โสปิ เทฺว วสฺสสตานิ น ชีวติ. ๓-

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

วิปสฺสิอาทโย ปน สพฺเพปิ โพธิสตฺตา เมตฺตาปุพฺพภาเคน โสมนสฺสสหคตญาณสมฺปยุตฺตอสงฺขาริกจิตฺเตน มาตุ กุจฺฉิสฺมึ ปฏิสนฺธึ คณฺหึสุ, เตน จิตฺเตน คหิตาย ปฏิสนฺธิยา อสงฺเขยฺยํ อายุ, อิติ สพฺพพุทฺธา อสงฺเขยฺยายุกา. เต กสฺมา อสงฺเขยฺยํ น อฏฺฐํสุ? อุตุโภชนวิปตฺติยา. อุตุโภชนวเสน หิ อายุ หายติปิ วฑฺฒติปิ.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๑๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”