อรรถกถาบาลี อักษรไทย

ปรินิพฺพานกาโล เม โอสฺสฏฺโฐ อายุสงฺขาโรติ.

ภาษาไทย ฉบับหลวง

[๑๐๑] ดูกรอานนท์ วิโมกข์ ๘ ประการเหล่านี้แล ๘ ประการ เป็น ไฉน คือ ภิกษุเห็นรูป อันนี้เป็นวิโมกข์ข้อที่หนึ่ง ฯ ภิกษุมีความสำคัญในอรูปภายใน เห็นรูปภายนอก อันนี้เป็นวิโมกข์ ข้อที่สอง ฯ ภิกษุน้อมใจไปว่า สิ่งนี้งาม อันนี้ เป็นวิโมกข์ข้อที่สาม ฯ เพราะล่วงเสียซึ่งรูปสัญญาโดยประการทั้งปวง เพราะปฏิฆสัญญาดับไป เพราะไม่ใส่ใจ ซึ่งนานัตตสัญญา ภิกษุเข้าถึงอากาสานัญจายตนะด้วยมนสิการว่า อากาศหาที่สุดมิได้ ดังนี้ อยู่ อันนี้เป็นวิโมกข์ข้อที่สี่ ฯ เพราะล่วงเสียซึ่งอากาสานัญจายตนะโดยประการทั้งปวง ภิกษุเข้าถึง วิญญาณัญจายตนะ ด้วยมนสิการว่า วิญญาณหาที่สุดมิได้ ดังนี้ อยู่ อันนี้เป็น วิโมกข์ข้อที่ห้า ฯ เพราะล่วงเสียซึ่งวิญญาณัญจายตนะโดยประการทั้งปวง ภิกษุเข้าถึง อากิญจัญญายตนะ ด้วยมนสิการว่า น้อยหนึ่งไม่มี ดังนี้ อยู่ อันนี้เป็นวิโมกข์ ข้อที่หก ฯ เพราะล่วงเสียซึ่งอากิญจัญญายตนะโดยประการทั้งปวง ภิกษุเข้าถึง เนวสัญญานา สัญญายตนะอยู่ อันนี้เป็นวิโมกข์ข้อที่เจ็ด ฯ เพราะล่วงเสียซึ่งเนวสัญญานาสัญญายตนะ โดยประการทั้งปวง ภิกษุ เข้าถึงสัญญา เวทยิตนิโรธอยู่ อันนี้เป็นวิโมกข์ข้อที่แปด ฯ ดูกรอานนท์ วิโมกข์ ๘ ประการเหล่านี้แล ฯ

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

พุทฺธา ปน ยสฺมา "ปรินิพฺพาหี"ติ วุตฺเต มรณวณฺณํ ๓- สํวณฺเณนฺติ นาม "มา ปรินิพฺพาหี"ติ วุตฺเต วฏฺฏสฺส คุณํ กเถนฺตีติ ๔- มิจฺฉาทิฏฺฐิกา โทสํ อาโรเปนฺติ ๕- ตสฺมา ตทุภยํปิ น วทนฺติ. เตน นํ ภควา "กตฺถ ปรินิพฺพายิสฺสสิ

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@ อิ. มรณสํวณฺณํ ๔ อิ. กเถนฺติ นาม ๕ ฉ.ม. อาโรเปสฺสนฺติ สาริปุตฺตา"ติ. "อตฺถิ ภนฺเต มคเธสุ นาลกคาเม ชาโตวรโก, ตตฺถาหํ ปรินิพฺพายิสฺสามี"ติ วุตฺเต "ยสฺสทานิ ตฺวํ สาริปุตฺต กาลํ มญฺญสิ, อิทานิ ปน เต เชฏฺฐกนิฏฺฐภาติกานํ ตาทิสสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนํ ทุลฺลภํ ภวิสฺสตีติ เทเสหิ เตสํ ธมฺมนฺ"ติ อาห.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๒๔๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาปรินิพพานสูตร”