อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๒๓๙] ราชคเห ภควโต สรีรานํ ถูปญฺจ มหญฺจ อกาสีติ กถํ อกาสิ. กุสินารโต ยาว ราชคหํ ปญฺจวีสติโยชนานิ, เอตฺถนฺตเร อฏฺฐอุสภวิตฺถฏํ มคฺคํ สมตลํ กาเรตฺวา ยาทิสํ มลฺลราชาโน มกุฏพนฺธนสฺส จ สณฺฐาคารสฺส จ อนฺตเร ปูชํ กาเรสุํ. ตาทิสํ ปญฺจวีสติโยชเนปิ มคฺเค ปูชํ กาเรตฺวา โลกสฺส อนุกฺกณฺฐนตฺถํ สพฺพตฺถ อนฺตราปเณ ปสาเรตฺวา สุวณฺณโทณิยํ ปกฺขิตฺตธาตุโย สตฺติปญฺชเรน ปริกฺขิปาเปตฺวา อตฺตโน วิชิเต ปญฺจโยชนสตปริมณฺฑเล มนุสฺเส สนฺนิปาเตสิ. ๑- เต ธาตุโย คเหตฺวา กุสินารโต สาธุกีฬิกํ กีฬนฺตา นิกฺขมิตฺวา ยตฺถ ยตฺถ สุวณฺณวณฺณานิ ปุปฺผานิ ปสฺสนฺติ, ตตฺถ ๒- ตตฺถ สตฺติอนฺตเร ธาตุโย ตานิ คเหตฺวา ปูเชนฺติ. ๒- เตสํ ปุปฺผานํ ขีณกาเล คจฺฉนฺติ, รถสฺส ธุรฏฺฐานํ ปจฺฉิมฏฺฐาเน สมฺปตฺเต สตฺต สตฺต ทิวเส สาธุกีฬิกํ กีฬนฺติ. เอวํ ธาตุโย คเหตฺวา อาคจฺฉนฺตานํ สตฺต วสฺสานิ สตฺต มาสานิ สตฺต ทิวสานิ วีติวตฺตานิ.

ภาษาไทย ฉบับหลวง

[๑๕๙] หมู่คณะเหล่านั้นตอบว่า ข้าแต่พราหมณ์ ถ้าเช่นนั้นขอท่าน นั่นแหละจงแบ่ง พระสรีระพระผู้มีพระภาคออกเป็น ๘ ส่วนเท่าๆ กัน ให้เรียบร้อย เถิด โทณพราหมณ์รับคำของ หมู่คณะเหล่านั้นแล้ว แบ่งพระสรีระพระผู้มีพระภาค ออกเป็น ๘ ส่วนเท่ากันเรียบร้อย จึงกล่าว กะหมู่คณะเหล่านั้นว่า ดูกรท่านผู้เจริญ ทั้งหลาย ขอพวกท่านจงให้ตุมพะนี้แก่ข้าพเจ้าเถิด ข้าพเจ้า จักกระทำพระสถูป และกระทำการฉลองตุมพะบ้าง ทูตเหล่านั้นได้ให้ตุมพะแก่โทณพราหมณ์ ฯ

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

มิจฺฉาทิฏฺฐิกา "สมณสฺส โคตมสฺส ปรินิพฺพุตกาลโต ปฏฺฐาย พลกฺกาเรน สาธุกีฬิกาย ๓- อุปทฺทูตมฺหา, ๔- สพฺเพ โน กมฺมนฺตา นฏฺฐา"ติ อุชฺฌายนฺตา มนํ ปโทเสตฺวา ฉฬาสีติสหสฺสมตฺตา อปาเย นิพฺพตฺตา. ขีณาสวา อาวชฺชิตฺวา "มหาชนา มนํ ปโทเสตฺวา อปาเย นิพฺพตฺตา"ติ ทิสฺวา "สกฺกํ เทวราชานํ ธาตุอาหรณูปายํ กาเรสฺสามา"ติ ตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา ตมตฺถํ อาโรเจตฺวา "ธาตุอาหรณูปายํ กโรหิ มหาราชา"ติ อาหํสุ. สกฺโก อาห "ภนฺเต ปุถุชฺชโน นาม อชาตสตฺตุนา สโม สทฺโธ นตฺถิ, น โส มม วจนํ กริสฺสติ, อปิจ โข มารภึสกสทิสํ ๕- วิภึสนกํ ทสฺสยิสฺสามิ, ๕- มหาสทฺทํ สาเวสฺสามิ, ยกฺขคฺคาหขิปนกอาพาธิเก ๖- กริสฺสามิ, ตุเมฺห `อมนุสฺสา มหาราช กุปิตา ขิปฺปํ ธาตุโย อาหราเปถา'ติ วเทยฺยาถ, เอวํ โส อาหราเปสฺสตี"ติ. อถ โข สกฺโก ตํ สพฺพํ อกาสิ.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@ ปูชํ อกํสุ. ๓ ฉ.ม. สาธุกีฬิตาย ๔ ฉ.ม. อุปทฺทุตมฺห

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๓๔๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาปรินิพพานสูตร”