อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ภาษาไทย ฉบับหลวง
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ตเตฺรโก วีสวสฺสสติโก เถโร "อสุกฏฺฐาเน ธาตุนิธานนฺ"ติ น ชานามิ, มยฺหํ ปน ปิตา มหาเถโร มํ สตฺตวสฺสกาเล มาลาจงฺโกฏกํ คาหาเปตฺวา "เอหิ สามเณร อสุกคจฺฉนฺตเร ปาสาณถูโป อตฺถิ, ตตฺถ คจฺฉามา"ติ คนฺตฺวา ปูเชตฺวา "อิมํ ฐานํ อุปธาเรตุํ วฏฺฏติ สามเณรา"ติ อาห. อหํ เอตฺตกํ ชานามิ มหาราชา"ติ อาห. ราชา "เอตเทว ฐานนฺ"ติ วตฺวา คจฺเฉ หาเรตฺวา ปาสาณถูปญฺจ ปํสุํ จ อปเนตฺวา เหฏฺฐา สุธาภูมึ อทฺทส. ตโต สุธา ๑- จ อิฏฺฐกาโย จ หาเรตฺวา อนุปุปฺเพน ปริเวณํ โอรุยฺห สตฺตรตนวาลิกํ อสิหตฺถานิ จ กฏฺฐรูปกานิ สมฺปริวตฺตนฺตานิ อทฺทส. โส ยกฺขทาสเก ปกฺโกสาเปตฺวา พลิกมฺมํ กาเรตฺวาปิ เนว อนฺตํ น โกฏึ ปสฺสนฺโต เทวตาโย ๒- นมสฺสมาโน "อหํ อิมา ธาตุโย คเหตฺวา จตุราสีติยา วิหารสหสฺเสสุ นิทหิตฺวา สกฺการํ กโรมิ, มา เม เทวตา อนฺตรายํ กโรนฺตู"ติ อาห.
ภาษาไทย ฉบับหลวง
[๑๖๒] พระสรีระของพระพุทธเจ้าผู้มีพระจักษุ แปดทะนาน เจ็ดทะนาน บูชากันอยู่ในชมพูทวีป ส่วนพระสรีระอีกทะนาน หนึ่งของพระพุทธเจ้า ผู้เป็นบุรุษที่ประเสริฐอันสูงสุด พวก นาคราชบูชากันอยู่ในรามคาม พระ เขี้ยวองค์หนึ่งเทวดา ชาวไตรทิพย์บูชาแล้ว ส่วนอีกองค์หนึ่ง บูชากันอยู่ใน คันธาร บุรี อีกองค์หนึ่งบูชากันอยู่ในแคว้นของพระเจ้ากาลิงคะ อีก องค์ หนึ่ง พระยานาคบูชากันอยู่ ฯด้วยพระเดชแห่งพระสรีระพระพุทธเจ้า นั้นแหละ แผ่นดินนี้ ชื่อว่า ทรงไว้ซึ่งแก้วประดับแล้วด้วยนักพรตผู้ ประเสริฐที่สุด พระสรีระ ของพระพุทธเจ้าผู้มีจักษุนี้ ชื่อว่าอันเขาผู้สักการะๆ สักการะดีแล้ว พระพุทธเจ้าพระองค์ใด อันจอมเทพจอมนาคและจอมนระบูชาแล้ว อัน จอมมนุษย์ผู้ ประเสริฐสุดบูชาแล้วเหมือนกัน ขอท่านทั้งหลายจงประนม มือ ถวายบังคมพระสรีระนั้นๆ ของพระพุทธเจ้าพระองค์นั้นพระพุทธเจ้า ทั้งหลายหาได้ยากโดยร้อยแห่งกัป ฯ พระทนต์ ๔๐ องค์ บริบูรณ์ พระเกศา และ พระโลมาทั้งหมด พวกเทวดานำไปองค์ละองค์ๆ โดยนำต่อๆ กันไปในจักรวาล ดังนี้แล ฯ จบมหาปรินิพพานสูตร ที่ ๓ --------------------------------------๔. มหาสุทัสสนสูตร (๑๗) ----------------------
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
สกฺโก เทวราชา จาริกํ จรนฺโต ตํ ทิสฺวา วิสฺสกมฺมํ อามนฺเตสิ "ตาต อโสโก ธมฺมราชา `ธาตุโย นีหริสฺสามี"ติ ปริเวณํ โอติณฺโณ, คนฺตฺวา กฏฺฐรูปกานิ หาเรหี"ติ. โส ปญฺจจูฬคามทารกเวเสน คนฺตฺวา รญฺโญ ปุรโต ธนุหตฺโถ ฐตฺวา "หรามิ มหาราชา"ติ อาห. "หร ตาตา"ติ สรํ คเหตฺวา สนฺธิมฺหิเยว วิชฺฌิ, สพฺพํ วิปฺปกิริยิตฺถ. อถ ราชา อาวิญฺชเน พนฺธํ กุญฺจิกมุทฺทิกํ คณฺหิตฺวา ๓- มณิขณฺฑํ ๔- ปสฺสิ. "อนาคเต ทลิทฺทราชา อิมํ มณึ คเหตฺวา ธาตูนํ สกฺการํ กโรตู"ติ ปุน อกฺขรานิ ทิสฺวา กุชฺฌิตฺวา "มาทิสํ นาม ราชานํ ทลิทฺทราชาติ วตฺตุํ อยุตฺตนฺ"ติ ปุนปฺปุนํ ฆเฏตฺวา ทฺวารํ วิวราเปตฺวา อนฺโตเคหํ ปวิฏฺโฐ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อฏฺฐารสวสฺสาธิกานํ ทฺวินฺนํ วสฺสสตานํ อุปริ อาโรปิตทีปา ตเถว ชลนฺติ, นีลุปฺปลปุปฺผานิ ตํขณํ อาหริตฺวา อาโรปิตานิ วิย, ปุปฺผสนฺถาโร ตํขณํ สนฺถโฏ วิย, คนฺธา ตํ มุหุตฺตํ ปิเสตฺวา ฐปิตา วิย. ราชา สุวณฺณปฏํ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย