[๒๘๘] สุขสฺสาธิคมายาติ ฌานสุขสฺส มคฺคสุขสฺส พลสุขสฺส จ อธิคมาย. สํสฏฺโฐติ สมฺปยุตฺตจิตฺโต. อริยธมฺมนฺติ อริเยน ภควตา พุทฺเธน เทสิตํ ธมฺมํ. สุณาตีติ สตฺถุ สมฺมุขา ภิกฺขุภิกฺขุนีอาทีหิ วา เทสิยมานา สุณาติ. โยนิโส มนสิกโรตีติ อุปายโต ปถโต การณโต อนิจฺจนฺติ อาทิวเสน มนสิกโรติ. "โยนิโสมนสิกาโร นาม อุปายมนสิกาโร ปถมนสิกาโร, อนิจฺเจ อนิจฺจนฺติ อสุเภ อสุภนฺติ ทุกฺเข ทุกฺขนฺติ อนตฺตนิ อนตฺตาติ สจฺจานุโลมิเกน วา จิตฺตสฺส อาวชฺชนา อนฺวาวชฺชนา ๖- อาโภโค สมนฺนาหาโร มนสิกาโร, อยํ วุจฺจติ โยนิโส มนสิกาโร"ติ เอวํวุตฺตโยนิโสมนสิกาเรน ๗- กมฺมํ อารภตีติ อตฺโถ.

@๔ ฉ.ม.,อิ. ชาติสมฺปตฺติเมว ๕ ฉ.ม.,อิ. วีมํสธุเรน

@๖ ฉ.ม.,อิ. อาวฏฺฏนา อนฺวาวฏฺฏนา ๗ ฉ.ม.,อิ. เอวํ วุตฺเต โยนิโสมนสิกาเร อสํสฏฺโฐติ วตฺถุกาเมหิปิ กิเลสกาเมหิปิ อสํสฏฺโฐ วิหรติ. อุปฺปชฺชติ สุขนฺติ อุปฺปชฺชติ ปฐมชฺฌานสุขํ. สุขา ภิยฺโย โสมนสฺสนฺติ สมาปตฺติโต วุฏฺฐิตสฺส ฌานสุขปจฺจยา อปราปรํ โสมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ. ปมุทาติ ตุฏฺฐาการโต ทุพฺพลปีติ. ปาโมชฺชนฺติ พลวปีติโสมนสฺสํ ๑- ปฐโม โอกาสาธิคโมติ ปฐมชฺฌานํ ปญฺจ นีวรณานิ วิกฺขมฺเภตฺวา อตฺตโน โอกาสํ คเหตฺวา ติฏฺฐติ, ตสฺมา "ปฐโม โอกาสาธิคโม"ติ วุตฺตํ.