อรรถกถาบาลี อักษรไทย
ภาษาไทย ฉบับหลวง
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๙-๙ ฉ.ม., อิ. ชฬานํ สติปติฏฺฐานํ จตุสติปฏฺฐานปฏิลาภสฺส.
ภาษาไทย ฉบับหลวง
[๒๖] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธรรมดามีอยู่ดังนี้ พระโพธิสัตว์ผู้ประสูติแล้ว ได้ครู่หนึ่ง ประทับยืนด้วยพระบาททั้งสองอันสม่ำเสมอ ผินพระพักตร์ทางด้าน ทิศอุดร เสด็จดำเนินไปเจ็ดก้าว และเมื่อฝูงเทพดากั้นเสวตฉัตรตามเสด็จอยู่ทรงเหลียวแลดูทั่วทุกทิศ เปล่งวาจาว่าอันองอาจว่า เราเป็นยอดของโลก เราเป็นใหญ่แห่งโลก เราเป็นผู้ประเสริฐแห่งโลก ความเกิดของเรานี้เป็น ครั้งที่สุด บัดนี้ความเกิดอีกมิได้ มี ดังนี้ ข้อนี้เป็นธรรมดาในเรื่องนี้ ฯ
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
@๑๐ ฉ.ม. สกเตโช ภาสิตตฺตํ, อิ. สกเตโชภาสิตตฺตํ.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เวรีนํ เมตฺตจิตฺตปฏิลาโภ จตุพฺรหฺมวิหารปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. อวีจิมฺหิ อคฺคินิพฺพาปนํ ๑- เอกาทสอคฺคินิพฺพาปนสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. โลกนฺตริกาโลโก อวิชฺชนฺธการํ วิธมิตฺวา ญาณาโลกทสฺสนสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. นทีสุ ๒- โตยสฺส อปฺปวตฺตนํ จตุเวสารชฺชปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ๒- มหาสมุทฺทสฺส มธุรตา นิพฺพานรเสน เอกรสภาวสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. วาตสฺส อวายนํ ทฺวาสฏฺฐิทิฏฺฐิคตภินฺทนสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. สกุณานํ ปฐวีคมนํ มหาชนสฺส โอวาทํ สุตฺวา ปาเณหิ สรณคมนสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. จนฺทสฺส อติวิโรจนํ พหุชนกนฺตตาย ปุพฺพนิมิตฺตํ. สุริยสฺส อุณฺหสีตวิวชฺชนํ อุตุสุขตาย ๓- กายิกเจตสิก- สุขุปฺปตฺติยา ๔- ปุพฺพนิมิตฺตํ. เทวตานํ วิมานทฺวาเรสุ ฐตฺวา อปฺโผฏนาทีหิ กีฬนํ พุทฺธภาวํ ปตฺวา อุทานํ อุทานสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. จาตุทฺทิสิกมหาเมฆวสฺสนํ มหโต ธมฺมเมฆวสฺสนสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ขุทาปีฬนสฺส อภาโว กายคตาสติอมตปฏิลาภสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. ปิปาสาปีฬนสฺส อภาโว วิมุตฺติสุเขน สุขิตภาวสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. รุกฺขานํ ทฺวารกวาฏานํ สยเมว วิวรณํ อฏฺฐงฺคิกมคฺคทฺวารวิวรณสฺส ปุพฺพนิมิตฺตํ. รุกฺขานํ ปุปฺผผลคฺคหณํ วิมุตฺติปุปเผหิ ปุปฺผิตสฺส จ สามญฺญผลภารภริตภาวสฺส จ ปุพฺพนิมิตฺตํ. ทสสหสฺสีโลกธาตุยา เอกทฺธชมาลิตา อริยทฺธชมาลิตาย ๕- ปุพฺพนิมิตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ. อยํ สมฺพหุลวาโร นาม.
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
เอตฺถ ปญฺหํ ปุจฺฉนฺติ "ยทา มหาปุริโส ปฐวิยํ ปติฏฺฐหิตฺวา อุตฺตราภิมุโข ปทสา คนฺตฺวา อาสภิวาจํ อภาสิ, ตทา กึ ปฐวิยา คโต, อุทาหุ อากาเสน, ทิสฺสมาโน คโต, อุทาหุ อทิสฺสมาโน, อเจลโก คโต, อุทาหุ อลงฺกตปฏิยตฺโต, ทหโร หุตฺวา คโต, อุทาหุ มหลฺลโก, ปจฺฉาปิ กึ ตาทิโสว อโหสิ, อุทาหุ ปุน พาลทารโก"ติ. อยํ ปน ปโญฺห เหฏฺฐาโลหปาสาเท สมุฏฺฐิโต ติปิฏกจูฬาภยตฺเถเรน วิสชฺชิโตว.