อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๔ ฉ.ม., อิ. ทุกูลมยานิ ๕ ฉ.ม. มธุรสสนฺนิสฺสิตภริตานิ ๖ ฉ.ม. โภคฺคนติ

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

@๗ ฉ.ม. โภคฺควงฺกํ ๘ ฉ.ม., อิ. ปจฺฉา สุทฺธาวาสขีณาสวพฺรเหฺมหิ อตฺตโน อานุภาเวน รถสฺส ปุรโตว ทสฺสิตํ, ตํ ปุริสํ ปสฺสิตฺวา. สุทฺธาวาสา กิร "มหาปุริโส ปงฺเก คโช วิย ปญฺจสุ กามคุเณสุ ลคฺโค, สติมสฺส อุปฺปาเทสฺสามา"ติ ตํ ทสฺเสสุํ. เอวํ ทสฺสิตํ จ ตํ โพธิสตฺโต เจว ปสฺสติ สารถิ จ. พฺรหฺมาโนปิ หิ โพธิสตฺตสฺส อปฺปมาทตฺถํ สารถิสฺส จ กถาสลฺลาปนตฺถํ ๑- ตํ ทสฺเสสุํ. กึ ปเนโสติ เอโส ชิณฺโณติ. กึ วุตฺตํ โหติ, นาหํ โภ อิโต ปุพฺเพ เอวรูปํ อทฺทสนฺติ ปุจฺฉิ.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

เตนหีติ ยทิ มยฺหํปิ เอวรูเปหิ เกเสหิ เอวรูเปน จ กาเยน เวทิตพฺพํ, เตนหิ สมฺม สารถิ. อลนฺทานชฺชอุยฺยานภูมิยาติ "อชฺช ยํ ๒- อุยฺยานภูมึ ปสฺสิสฺสามา"ติ คจฺฉาม, อลํ ตาย อุยฺยานภูมิยาติ สํวิคฺคหทโย สํเวคานุรูปํ อาห. อนฺเตปุรํ คโตติ อิตฺถีชนํ วิสชฺเชตฺวา สิริคพฺเภ เอกโกว นิสินฺโน. ยตฺร หิ นามาติ ยาย ชาติยา สติ ชรา ปญฺญายติ, สา ชาติ ธิรตฺถุ ธิกฺกตา อตฺถุ, ชิคุจฺฉา นาเมสา ชาตีติ ๓- ชาติยา มูลํ ขณนฺโต นิสีทิ ปฐเมน สลฺเลน หทเย วิทฺโธ วิย.

อรรถกถาบาลี อักษรไทย

[๔๕] สารถึ อามนฺตาเปตฺวาติ ราชา กิร เนมิตฺตเกหิ กถิตกาลโต ปฏฺฐาย โอหิตโสโต วิจรติ, ราชา โส "กุมาโร อุยฺยานํ คจฺฉนฺโต อนฺตรามคฺเค นิวตฺโต"ติ สุตฺวา สารถึ อามนฺตาเปสิ.

ภาษาไทย ฉบับหลวง

[๔๕] ผู้ที่ยืนอยู่ยอดภูเขาสิลาล้วน พึงเห็นประชุมชน ได้โดยรอบ ฉันใด ท่านผู้มีเมธาดีมีจักษุโดยรอบก็ฉันนั้นเหมือนกัน ขึ้นสู่ปราสาทอันสำเร็จ แล้วด้วย ธรรม เป็นผู้ปราศจากความเศร้าโศก ทรงพิจารณา เห็นประชุมชน ผู้เกลื่อนกล่นไปด้วยความเศร้าโศกถูกชาติและชราครอบงำแล้ว ข้าแต่ พระองค์ผู้กล้าผู้ชนะสงครามแล้ว เป็นนายพวก ปราศจากหนี้ ขอ พระองค์จงเสด็จลุกขึ้น เปิดเผยโลก ขอผู้มีพระภาคจงทรงแสดงธรรม ผู้ที่รู้ทั่วถึงธรรมได้ ยังจักมี ฯ

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๘๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”