อายุปริจฺเฉทวณฺณนา

[๕] "อิติปิ ภควา อิโต โส ภิกฺขเว"ติอาทินา นเยน กปฺปปริจฺเฉทวเสน ปุพฺเพนิวาสํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ เตสํ พุทฺธานํ ชาติปริจฺเฉทาทิวเสน ทสฺเสตุํ วิปสฺสี ภิกฺขเวติอาทิมาห.

ตตฺถ อายุปริจฺเฉเท. ปริตฺตํ ลหุกนฺติ อุภยเมตํ อปฺปกสฺเสว เววจนํ. ยํ หิ อปฺปกํ, ตํ ปริตฺตํ เจว ลหุกํ จ โหติ. อปฺปํ วา ภิยฺโยติ วสฺสสตโต วา อุปริ อปฺปํ, อญฺญํ วสฺสสตํ อปฺปตฺวา วีสํ วา ตึสํ วา จตฺตาลีสํ วา ปณฺณาสํ วา สฏฺฐึ วา วสฺสานิ ชีวนฺติ, ๑- เอวํ ทีฆายุโก ปน อติทุลฺลโภ, อสุโก กิร เอวํ จิรํ ชีวตีติ ตตฺถ ตตฺถ คนฺตฺวาว ๒- ทฏฺฐพฺโพ โหติ. ตตฺถ วิสาขา อุปาสิกา วีสวสฺสสตํ ชีวติ, ๓- ตถา โปกฺขรสาติ พฺราหฺมโณ พฺรหฺมายุ พฺราหฺมโณ เสโล พฺราหฺมโณ พาวริยพฺราหฺมโณ อานนฺทตฺเถโร มหากสฺสปตฺเถโรติ. อนุรุทฺธตฺเถโร ปน วสฺสสตญฺเจว ปณฺณาสญฺจ วสฺสานิ, พากุลตฺเถโร ๔- วสฺสสตญฺเจว สฏฺฐิญฺจ วสฺสานิ. อยํ สพฺพทีฆายุโก. โสปิ เทฺว วสฺสสตานิ น ชีวติ. ๓-

วิปสฺสิอาทโย ปน สพฺเพปิ โพธิสตฺตา เมตฺตาปุพฺพภาเคน โสมนสฺสสหคตญาณสมฺปยุตฺตอสงฺขาริกจิตฺเตน มาตุ กุจฺฉิสฺมึ ปฏิสนฺธึ คณฺหึสุ, เตน จิตฺเตน คหิตาย ปฏิสนฺธิยา อสงฺเขยฺยํ อายุ, อิติ สพฺพพุทฺธา อสงฺเขยฺยายุกา. เต กสฺมา อสงฺเขยฺยํ น อฏฺฐํสุ? อุตุโภชนวิปตฺติยา. อุตุโภชนวเสน หิ อายุ หายติปิ วฑฺฒติปิ.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๑๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มหาปทานสูตร”