อพฺโพจฺฉินฺนํ วตฺตมานา ๓- สํสาโรติ ปวุจฺจตีติ.

ตํ สพฺพํปิ นาติวตฺตติ นาติกฺกมติ, อถโข จุติโต ปฏิสนฺธึ, ปฏิสนฺธิโต จุตินฺติ เอวํ ปุนปฺปุนํ จุติปฏิสนฺธิโย คณฺหนฺตา ตีสุ ภเวสุ จตูสุ โยนีสุ ปญฺจสุ คตีสุ สตฺตสุ วิญฺญาณฏฺฐิตีสุ นวสุ สตฺตาวาเสสุ มหาสมุทฺเท วาตุกฺขิตฺตา นาวา วิย ยนฺเต ๔- ยุตฺตโคโณ วิย จ ปริพฺภมติเยว. อิติ สพฺพเมตํ ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อปสาเทนฺโต อาหาติ เวทิตพฺพํ.

ปฏิจฺจสมุปฺปาทวณฺณนา

[๙๖] อิทานิ ยสฺมา อิทํ สุตฺตํ "คมฺภีโร จายํ อานนฺท ปฏิจฺจสมุปฺปาโท"ติ จ "ตนฺตากุลกชาตา"ติ จ ทฺวีหิเยว ปเทหิ อารทฺธํ, ๕- ตสฺมา "คมฺภีโร จายํ อานนฺท ปฏิจฺจสมุปฺปาโท"ติ อิมินา ตาว อนุสนฺธินา ปจฺจยาการสฺส คมฺภีรภาวทสฺสนตฺถํ เทสนํ อารภนฺโต อตฺถิ อิทปฺปจฺจยา ชรามรณนฺติ อาทิมาห. ตตฺรายมตฺโถ:-