ปุพฺเพนิวาสปฏิสุํยุตฺตกถา

[๑] เอวมฺเม สุตํ ฯเปฯ กเรริกุฏิกายนฺติ มหาปทานสุตฺตํ.

ตตฺรายุํ อนุปุพฺพปทวณฺณนา:- กเรริกุฏิกายนฺติ กเรรีติ วรุณรุกฺขสฺส นามํ, กเรริมณฺฑโป ตสฺสา กุฏิกาย ทฺวาเร ฐิโต, ตสฺมา "กเรริกุฏิกา"ติ วุจฺจติ, ยถา โกสมฺพรุกฺขสฺส ทฺวาเร ฐิตตฺตา "โกสมฺพกุฏิกา"ติ. อนฺโตเชตวเน กิร กเรริกุฏิ โกสมฺพกุฏิ คนฺธกุฏิ สฬลฆรนฺติ ๑- จตฺตาริ มหาเคหานิ, เอเกกุํ สตสหสฺสปริจฺจาเคน นิปฺผนฺนํ. เตสุ สฬลฆรุํ รญฺญา ปเสนทินา การิตํ, เสสานิ อนาถปิณฺฑิเกน การิตานิ. อิติ ภควา อนาถปิณฺฑิเกน คหปตินา ถมฺภานุํ อุปริ การิตาย เทววิมานกปฺปาย กเรริกุฏิกายํ วิหรติ. ปจฺฉาภตฺตนฺติ เอกาสนิกขลุปจฺฉาภตฺติกานํ ปาโตว ๒- ภุตฺตานํ อนฺโตมชฺฌนฺติเกปิ ๓- ปจฺฉาภตฺตเมว, อิธ ปน ปกติภตฺตสฺส ปจฺฉโต "ปจฺฉาภตฺตนฺ"ติ อธิปฺเปตํ. ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานนฺติ ปิณฺฑปาตโต ปฏิกฺกนฺตานํ, ภตฺตกิจฺจํ นิฏฺฐเปตฺวา อุฏฺฐิตานนฺติ อตฺโถ.

กเรริมณฺฑลมาเลติ ตสฺเสว กเรริมณฺฑปสฺส อวิทูเร กตาย นิสีทนสาลาย. โส กิร กเรริมณฺฑโป คนฺธกุฏิกาย จ สาลาย จ อนฺตเร โหติ, ตสฺมา คนฺธกุฏิปิ กเรริกุฏิกาปิ สาลาปิ "กเรริมณฺฑลมาโล"ติ ๔- วุจฺจติ. ปุพฺเพนิวาสปฏิสํยุตฺตาติ "เอกมฺปิ ชาตึ เทฺวปิ ชาติโย"ติ เอวํ วิภตฺเตน ปุพฺเพนิวุฏฺฐกฺขนฺธสนฺตานสงฺขาเตน ปุพฺเพนิวาเสน สทฺธึ โยเชตฺวา ปวตฺติตา. ธมฺมีติ ธมฺมสํยุตฺตา.