@อวิปมุฏฺฐิสติ ๔ ฉ.ม. อายสายาติ ๕ ฉ.ม. ถูปารหตํ ๖ อิ. จกฺกวตฺตีติ อยํ น ทิสฺสติ

อานนฺทอจฺฉริยธมฺมวณฺณนา

[๒๐๗] วิหารนฺติ อิธ มณฺฑลมาโล วิหาโรติ อธิปฺเปโต, ตํ ปวิสิตฺวา. กปิสีสนฺติ ทฺวารพาหาโกฏิยํ ฐิตํ อคฺคฬรุกฺขํ. โรทมาโน อฏฺฐาสีติ โส กิร อายสฺมา จินฺเตสิ "สตฺถารา มม สํเวคชนกํ วสนฏฺฐานํ กถิตํ, เจติย- จาริกาย สาตฺถกภาโว กถิโต, มาตุคาเม ปฏิปชฺชิตพฺพปโญฺห วิสชฺชิโต, อตฺตโน สรีเร ปฏิปตฺติ อกฺขาตา, จตฺตาโร ถูปารหา กถิตา, ธุวํ อชฺช ภควา ปรินิพฺพายิสฺสตี"ติ, ตสฺเสวํ จินฺตยโต พลวโทมนสฺสํ อุปฺปชฺชิ. อถสฺส เอตทโหสิ "ภควโต สนฺติเก โรทนํ นาม อผาสุกํ, เอกมนฺตํ คนฺตฺวา โสกํ ตนุกํ กริสฺสามี"ติ, โส ตถา อกาสิ. เตน วุตฺตํ "โรทมาโน อฏฺฐาสี"ติ.

อหญฺจ วตมฺหีติ อหญฺจ วต อมฺหิ. อหํ วตมฺหีติปิ ปาโฐ. โย มม อนุกมฺปโกติ โย มํ อนุกมฺปติ อนุสาสติ, เสฺวทานิ ปฏฺฐาย กสฺส มุขโธวนํ ทสฺสามิ, กสฺส ปาเท โธวิสฺสามิ, กสฺส เสนาสนํ ปฏิชคฺคิสฺสามิ, กสฺส ปตฺตจีวรํ คเหตฺวา วิจริสฺสามีติ พหุลํ ๑- วิลปิ. อามนฺเตสีติ ภิกฺขุสํฆสฺส อนฺตเร เถรํ อทิสฺวา อามนฺเตสิ. เมตฺเตน กายกมฺเมนาติ เมตฺตจิตฺตวเสน ปวตฺติเตน มุขโธวนทานาทิกายกมฺเมน. หิเตนาติ หิตวุฑฺฒิยา กเตน. สุเขนาติ สุขโสมนสฺสวเสน ๒- กเตน, น ทุกฺขินา ทุมฺมเนน หุตฺวาติ อตฺโถ. อทฺวเยนาติ เทฺว โกฏฐาเส กตฺวา อกเตน. ยถา หิ เอโก สมฺมุขาว กโรติ น ปรมฺมุขา, เอโก ปรมฺมุขาว กโรติ น สมฺมุขา, เอวํ วิภาคํ อกตฺวา กเตนาติ วุตฺตํ โหติ. อปฺปมาเณนาติ ปมาณวิรหิเตน. จกฺกวาฬํปิ หิ อติสมฺพาธํ, ภวคฺคํปิ อตินีจํ, ตยา กตกายกมฺมเมว พหุนฺติ ทสฺเสติ.