มฆมาณววตฺถุวณฺณนา
[๓๕๕] ทีฆรตฺตํ วิสุทฺโธ โข อยํ ยกฺโขติ จิรกาลโต ปภูติ วิสุทฺโธ สุวิสุทฺโธ. ๔- กีวจิรกาลโต? อนุปฺปนฺเน พุทฺเธ มคธรฏฺเฐ มจลคามเก มฆมาณวกาลโต ๕- ปฏฺฐาย. ตทา กิเรส เอกทิวเส ๖- กาลสฺเสวุฏฺฐาย คามมชฺเฌ มนุสฺสานํ คามกมฺมกรณฏฺฐานํ คนฺตฺวา อตฺตโน ฐิตฏฺฐานํ ปาทนฺเตเนว ปํสุกจวรํ อปเนตฺวา รมณียํ อกาสิ, อญฺโญ อาคนฺตฺวา ตตฺถ อฏฺฐาสิ. โส ตาวตเกเนว สตึ ปฏิลภิตฺวา มชฺเฌ คามสฺส ขลมณฺฑลมตฺตํ ฐานํ โสเธตฺวา วาลุกํ โอกีริตฺวา ทารูนิ อาหริตฺวา สีตกาเล อคฺคึ กโรติ, ทหรา จ มหลฺลกา จ อาคนฺตฺวา ตตฺถ นิสีทนฺติ.
อถสฺส เอกทิวสํ เอตทโหสิ "มยํ นครํ คนฺตฺวา ราชราชมหามตฺตาทโย ปสฺสาม, อิเมสุปิ จนฺทิมสุริเยสุ `จนฺโท นาม เทวปุตฺโต สุริโย นาม เทวปุตฺโต'ติ วทนฺติ, กึ นุ โข กตฺวา เอเต เอตา สมฺปตฺติโย อธิคตา"ติ. ตโต "น อญฺญํ กิญฺจิ, ปุญฺญกมฺมเมว กตฺวา"ติ จินฺเตตฺวา "มยาปิ เอวํวิธสมฺปตฺติทายกํ ปุญฺญกมฺมเมว กตฺตพฺพนฺ"ติ จินฺเตสิ. โส กาลสฺเสวุฏฺฐาย ยาคุํ