Avijjāya pana aññāṇaadassanasaccāpaṭivedhaṭṭho gambhīro, saṅkhārānaṃ abhisaṅkharaṇāyuhanasarāgavirāgaṭṭho, viññāṇassa suññatā abyāpāraasaṅkanti- paṭisandhipātubhāvaṭṭho, nāmarūpassa ekuppādavinibbhogāvinibbhoganamanaruppanaṭṭho, saḷāyatanassa adhipatilokadvārakhettavisayībhāvaṭṭho, phassassa phusanasaṅghaṭṭanasaṅgati- sannipātaṭṭho, vedanāya ārammaṇarasānubhavanasukhadukkhamajjhattabhāvanijjīvavedayitaṭṭho, taṇhāya abhinanditaajjhosānasaritālatātaṇhānadītaṇhāsamuddaduppūraṇaṭṭho, upādānassa ādānaggahaṇābhinivesaparāmāsaduratikkamaṭṭho, bhavassa āyuhanābhisaṅkhāra- yonigatiṭhitinivāsesukhipanaṭṭho, jātiyā jātisañjātiokkantinibbattipātubhāvaṭṭho, jarāmaraṇassa khayavayabhedavipariṇāmaṭṭho gambhīroti evaṃ yo avijjādīnaṃ sabhāvo, yena paṭivedhena avijjādayo dhammā sarasalakkhaṇato paṭividdhā honti, so gambhīroti ayaṃ paṭivedhagambhīratāti veditabbo. So sabbopi therassa uttānako viya upaṭṭhāsi. Tena bhagavā āyasmanataṃ ānandaṃ ussādento "mā hevan"ti ādimāha. Ayañcettha adhippāyo:- ānanda tvaṃ mahāpañño visadañāṇo, tena te gambhīropi paṭiccasamuppādo uttānako viya khāyati, tasmā mayhameva nu kho esa uttānakova hutvā upaṭṭhāti, udāhu aññesampī"ti mā evaṃ avacāti.

Apasādanāvaṇṇanā

yaṃ pana vuttaṃ "apasādento"ti, tattha ayaṃ adhippāyo:- ānanda "atha ca pana me uttānakuttānako viya khāyatī"ti mā hevaṃ avaca. Yadi hi

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๑๔๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. มหานิทานสูตร”