@ vissaratīti, i. sarati visaratīti. 6 cha.Ma. pañcakanayena, i. pañcakanaye

@7 cha.Ma.,i. sabbesañhi. 8 i. subhakiṇṇā evamuparipi Pabhā gacchati. Pañcakanaye pana parittamajjhimapaṇītassa catutthajjhānassa vasena soḷasadvattiṃsacatusaṭṭhikappāyukā parittasubhā appamāṇasubhā subhakiṇhā nāma hutvā nibbattanti. Iti sabbepi te ekattakāyā ceva catutthajjhānasaññāya ekattasaññino cāti veditabbā. Vehapphalāpi ca catutthaviññāṇaṭṭhitimeva bhajanti. Asaññīsattā viññāṇābhāvā ettha saṅgahaṃ na gacchanti, sattāvāsesu gacchanti.

Suddhāvāsāpi vivaṭṭapakkhe ṭhitā, na sabbakālikā kappasatasahassaṃpi asaṅkheyyaṃpi buddhasuññe loke na uppajjanti. Soḷasakappasahassabbhantare buddhesu uppajjantesuyeva uppajjanti. Dhammacakkappavattassa bhagavato khandhavāraṭṭhānasadisā honti, tasmā neva viññāṇaṭṭhitiṃ na sattāvāsaṃ bhajanti. Mahāsivatthero pana "na kho pana so sāriputta sattāvāso sulabharūpo, yo mayā anāvuṭṭhapubbo iminā dīghena addhunā aññatra suddhāvāsehi devehī"ti iminā suttena suddhāvāsāpi catutthaviññāṇaṭṭhitiṃ catutthasattāvāsaṃyeva bhajantīti vadati, taṃ apaṭibāhiyattā suttassa anuññātaṃ.

Sabbaso rūpasaññānanti ādīnaṃ attho visuddhimagge vutto. Nevasaññānāsaññāyatanaṃ pana yatheva saññāya, evaṃ viññāṇassāpi sukhumattā neva viññāṇaṃ nāviññāṇaṃ. Tasmā viññāṇaṭṭhitīsu avatvā āyatanesu vuttaṃ.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๑๘๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. มหานิทานสูตร”