Tiṇṇā taritā vicikicchā assāti tiṇṇavicikiccho. "kathamidaṃ kathamidan"ti evarūpā vigatā kathaṃkathā assāti vigatakathaṃkatho. Yathā hi mahājano "ayaṃ rukkho kiṃ rukkho nāma, ayaṃ gāmo, ayaṃ janapado, idaṃ raṭṭhaṃ kiṃ raṭṭhaṃ nāma, kasmā nukho ayaṃ rukkho ujukkhandho, ayaṃ vaṅkakkhandho, kasmā kaṇṭako koci ujuko hoti, koci vaṅko, pupphaṃ kiñci sugandhaṃ, kiñci duggandhaṃ, phalaṃ kiñci madhuraṃ, kiñci amadhuran"ti sakaṅkhova hoti, na evaṃ satthā. Satthā hi "imesaṃ nāma dhātūnaṃ ussannattā idaṃ evaṃ hotī"ti vigatakathaṃkathova. Yathā ca paṭhamajajhānādilābhīnaṃ dutiyajjhānādīsu kaṅkhā hoti. Paccekabuddhānaṃpi hi sabbaññutañāṇena yāthāvasanniṭṭhānābhāvato vohāravasena kaṅkhā nāma hotiyeva, na evaṃ buddhassa. So hi bhagavā sabbattha vigatakathaṃkathoti dasseti.

@4 cha.Ma.,i. khādittha 5 cha.Ma.,i. ussannussannattā 6 cha.Ma.,i. sabbaññutañāṇe

Pariyositasaṅkappoti yathā keci sīlamattena, keci vipassanāmattena, keci paṭhamajjhānena .pe. Keci nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā, keci sotāpannabhāvamattena .pe. Keci arahattamaggena, keci sāvakapāramīñāṇena, keci paccekabodhiñāṇena pariyositasaṅkappā paripuṇṇamanorathā honti, na evaṃ mama satthā. Mama pana satthā sabbaññutañāṇena pariyositasaṅkappoti dasseti.

เล่มที่ ๑๐ ทีฆนิกาย มหาวรรค๔๓๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. มหาโควินทสูตร”