บทว่า สุภวิโมกฺขํ ได้แก่ วัณณกสิณ. บทว่า อสุภนฺเตฺวว ได้แก่ รู้ชัดอย่างนี้ ว่าสิ่งที่งาม และสิ่งที่ไม่งามทั้งหมด จัดเป็นอสุภะ. คำว่า สุภนฺเตน ตสฺมึ สมเย ความว่า ย่อมรู้ชัดในสมัยนั้น ว่าสิ่งนี้งาม ย่อมไม่รู้สิ่งที่ไม่งาม.

บทว่า ภิกฺขโว จ ความว่า พวกภิกษุและสมณะอันเตวาสิกของเหล่าชนที่พูดอย่างนี้ (นั่นแหละ) วิปริต.

บทว่า ปโหติ ได้แก่ สามารถ คืออาจ.

บทว่า ทุกฺกรํ โข ได้แก่ ปริพาชกนี้ เลื่อมใสอย่างนี้แล้ว จึงพูดว่า อหํ ภนฺเต เป็นต้น.

เล่มที่ ๑๑ ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค๕๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. ปาฏิกสูตร”