บทว่า สุญฺญาคารตา คือ หายไปแล้วในสุญญาคาร.

นิโครธปริพาชกแสดงว่า เพราะพระสมณโคดมได้บรรลุพระปัญญาเพียงนิดหน่อยที่โคนโพธิ์ เมื่อพระสมณโคดมพระองค์เดียวนั่งที่สุญญาคาร พระปัญญานั้นก็หายไป แต่ถ้าพระสมณโคดมนั้น พึงนั่งคลุกคลีด้วยหมู่คณะเหมือนเรา พระปัญญาของพระองค์ก็จะไม่พึงหายไป.

บทว่า อปริสาวจโร ได้แก่ ไม่อาจเข้าสู่ที่ประชุมได้ เพราะไม่กล้า.

บทว่า นาลํ สลฺลาปาย คือ ไม่สามารถเจรจาปราศัยได้.

เล่มที่ ๑๑ ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค๖๗

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อุทุมพริกสูตร”