ในข้อว่า วิเวกนิสฺสิตํ เป็นต้น ความว่า แม้คำทั้ง ๓ คือวิเวก วิราคะ นิโรธก็เป็นชื่อของพระนิพพาน.

จริงอยู่ พระนิพพาน ชื่อว่าวิเวก เพราะสงัดจากอุปธิกิเลส ชื่อว่าวิราคะเพราะอรรถว่ากิเลสมีราคะเป็นต้น มาถึงพระนิพพานนั้นย่อมบำราศไป ชื่อว่านิโรธ เพราะอรรถว่าดับ เพราะเหตุนั้นในคำว่า วิเวกนิสฺสิตํ เป็นต้น จึงมีอธิบายว่า อาศัยพระนิพพานด้วยอำนาจความเป็นอารมณ์ หรือด้วยอำนาจพึงบรรลุ.

ในคำว่า โวสฺสคฺคปริณามี นี้ ความว่า การสละลงมี ๒ อย่าง คือ การสละลงคือการบริจาค ๑ การสละลงคือการแล่นไป ๑.

ใน ๒ อย่างนั้น วิปัสสนา ชื่อว่าการสละลงคือการบริจาค เพราะอรรถว่าสละกิเลสและขันธ์ได้ด้วยองค์นั้น. มรรคชื่อว่าการสละลงคือการแล่นไป เพราะอรรถว่าแล่นไปสู่พระนิพพานโดยความเป็นอารมณ์.

เล่มที่ ๑๑ ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค๖๘๑

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. สังคีติสูตร”