ธรรม ๖๔ เป็นอย่างละ ๘ๆ ในมรรค ๔ ผล ๔ ถึงความบริบูรณ์อย่างนี้คือ ในขณะแห่งโสดาปัตติมรรค สัทธินทรีย์ย่อมบริบูรณ์ด้วยอรรถคืออธิโมกข์ วิริยินทรีย์ย่อมบริบูรณ์ด้วยอรรถคือการยกย่อง สตินทรีย์ย่อมบริบูรณ์ด้วยอรรถคือการระลึกถึง สมาธินทรีย์ย่อมบริบูรณ์ด้วยอรรถคือความไม่ฟุ้งซ่าน ปัญญินทรีย์ย่อมบริบูรณ์ด้วยอรรถคือการเห็น มนินทรีย์ย่อมบริบูรณ์ด้วยอรรถคือการรู้แจ้ง โสมนัสสินทรีย์ย่อมบริบูรณ์ด้วยอรรถคือความเพลิดเพลินยิ่ง ชีวิตินทรีย์ย่อมบริบูรณ์ด้วยอรรถคือความเป็นใหญ่แห่งการสืบต่อยังเป็นไป ฯลฯ ในขณะแห่งอรหัตตผล สัทธินทรีย์ย่อมบริบูรณ์ด้วยอรรถคืออธิโมกข์ ฯลฯ ชีวิตินทรีย์ย่อมบริบูรณ์ด้วยอรรถคือความเป็นใหญ่แห่งการสืบต่อยังเป็นไป. ในที่นี้ ท่านกล่าวมรรคไว้ในบทที่ควรรู้ยิ่ง.

คำที่เหลือเหมือนกับคำต้นนั่นแล.

ภิกษุดำรงในพระศาสนานี้แล้ว พึงประชุมปัญหาดังนี้ ย่อมเป็นอันท่านกล่าวปัญหา ๕๕๐ ปัญหา คือ

กล่าว ๑๐๐ ปัญหาในหมวด ๑๐. กล่าว ๑๐๐ ปัญหาในหมวดหนึ่งและหมวดเก้า. กล่าว ๑๐๐ ปัญหาในหมวดสองและหมวดแปด. กล่าว ๑๐๐ ปัญหาในหมวดสามและหมวดเจ็ด. กล่าว ๑๐๐ ปัญหาในหมวดสี่และหมวดหก. กล่าว ๕๐ ปัญหาในหมวดห้า.

เล่มที่ ๑๑ ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค๘๕๒

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๑. ทสุตตรสูตร”