อิธ โลเก อปฺปติฏฺฐิตญฺจาติ นิจฺฉนฺทราคตฺตา อิธ โลเก จ อปฺปติฏฺฐิตํ. ทุติยปเทปิ เอเสว นโย. กมฺมํ วา กมฺมโต น อุปคจฺฉนฺตํ อิธ โลเก อปฺปติฏฺฐิตํ นาม. กมฺมภวํ อนากฑฺฒนฺตํ ปรโลเก อปฺปติฏฺฐิตนฺนาม. อิมินา กึ กถิตํ? ขีณาสวสฺส เจโตปริยญาณํ กถิตํ. ขีณาสวสฺส หิ เจโตปริยญาณํ จตุตฺถา ทสฺสสนสมาปตฺติ นาม.

อปิจ ทฺวตฺตึสากาเร อารทฺธวิปสฺสนาปิ ปฐมา ทสฺสนสมาปตฺติ. อฏฺฐิอารมฺมเณ อารทฺธวิปสฺสนา ทุติยา ทสฺสนสมาปตฺติ. เสกฺขปุถุชฺชนานํ เจโตปริยญาณํ ขีณาสวสฺส เจโตปริยญาณนฺติ อิทํ ปททฺวยํ นิจฺจลเมว. อปโร นโย. ปฐมชฺฌานํ ปฐมา ทสฺสนสมาปตฺติ. ทุติยชฺฌานํ ทุติยา. ตติยชฺฌานํ ตติยา. จตุตฺถชฺฌานํ จตุตฺถา ทสฺสนสมาปตฺติ. ตถา ปฐมมคฺโค ปฐมา ทสฺสนสมาปตฺติ. ทุติยมคฺโค ทุติยา. ตติยมคฺโค ตติยา. จตุตฺถมคฺโค จตุตฺถา ทสฺสนสมาปตฺตีติ. เสสเมตฺถ ปุริมนเยเนว โยเชตพฺพํ.

ปุคฺคลปณฺณตฺติเทสนาวณฺณนา