[๑๕๙] สาสวา สอุปธิกาติ สโทสา สอุปารมฺภา. โน อริยาติ วุจฺจตีติ อริยิทฺธีติ น วุจฺจติ. อนาสวา อนุปธิกาติ นิทฺโทสา อนุปารมฺภา. อริยาติ วุจฺจตีติ อริยิทฺธีติ วุจฺจติ. อปฺปฏิกูลสญฺญี ตตฺถ วิหรตีติ กถํ อปฺปฏิกูลสญฺญี ตตฺถ วิหรติ. ปฏิกูเล สตฺเต เมตฺตํ ผรติ, สงฺขาเร ธาตุสญฺญํ อุปสํหรติ. ยถาห "กถํ ปฏิกูเล อปฺปฏิกูลสญฺญี วิหรติ. อนิฏฺฐสฺมึ วตฺถุสฺมึ เมตฺตาย วา ผรติ, ธาตุโต วา อุปสํหรตี"ติ. ๓- ปฏิกูลสญฺญี ตตฺถ วิหรตีติ อปฺปฏิกูเล สตฺเต อสุภสญฺญํ ผรติ, สงฺขาเร อนิจฺจสญฺญํ อุปสํหรติ. ยถาห "กถํ อปฺปฏิกูเล ปฏิกูลสญฺญี วิหรติ. อิฏฺฐสฺมึ วตฺถุสฺมึ อสุภาย วา ผรติ, อนิจฺจโต วา อุปสํหรตี"ติ. ๓- เอวํ เสสปเทสุปิ อตฺโถ เวทิตพฺโพ.

อุเปกฺขโก ตตฺถ วิหรตีติ อิฏฺเฐ อรชฺชนฺโต จ อนิฏฺเฐ อทูสนฺโต จ ยถา อญฺเญ อสมเปกฺขเณน โมหํ อุปฺปาเทนฺติ, เอวํ อนุปฺปาเทนฺโต ฉสุ อารมฺมเณสุ ฉฬงฺคุเปกฺขาย อุเปกฺขโก วิหรติ. เอตทานุตฺตริยํ ภนฺเต อิทฺธิวิธาสูติ ภนฺเต ยา อยํ ทฺวีสุ อิทฺธีสุ เอวํ เทสนา, เอตทานุตฺตริยํ.

ตํ ภควาติ ตํ เทสนํ ภควา อเสสํ สกลํ อภิชานาติ. ตํ ภควโตติ ตํ เทสนํ ภควโต อเสสํ อภิชานโต. อุตฺตริ อภิญฺเญยฺยํ นตฺถีติ อุตฺตริ อภิชานิตพฺพํ นตฺถิ, อยํ นาม อิโต อญฺโญ ธมฺโม วา ปุคฺคโล วา ยํ ภควา น ชานาตีติ อิทํ นตฺถิ. ยทภิชานํ อญฺโญ สมโณ วาติ ยํ ตุเมฺหหิ อนภิญฺญาตํ ตํ อญฺโญ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา อภิชานนฺโต ภควตา ภิยฺโยภิญฺญตโร อสฺส, อธิกตรปญฺโญ ภเวยฺย. ยทิทํ อิทฺธิวิธาสูติ เอตฺถ ยทิทนฺติ นิปาตมตฺตํ. อิทฺธิวิธาสุ ภควตา อุตฺตริตโร นตฺถิ. อตีตพุทฺธาปิ หิ อิมาว เทฺว อิทฺธิโย เทเสสุํ. อนาคตาปิ อิมาว เทเสสฺสนติ. ตุเมฺหปิ เตสํ ญาเณน สํสนฺเทตฺวา ๑- อิมาว เทสยิตฺถ. อิติ ภควาว อิทฺธิวิธาสุ อนุตฺตโรติ ทสฺเสนฺโต "อิมินาปิ การเณน เอวํ ปสนฺโน อหํ ภนฺเต ภควตี"ติ ทีเปติ. เอตฺตาวตา เย ธมฺมเสนาปติ ทฺวาฏฺฐาเน นิสีทิตฺวา โสฬส อปราปริยธมฺเม สมฺมสิ, เตว ทสฺสิตา โหนฺติ.

เล่มที่ ๑๑ ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค๑๒๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. สัมปสาทนียสูตร”