อญฺญถาสตฺถุคุณทสฺสนวณฺณนา

[๑๖๐] อิทานิ อปเรนปิ อากาเรน ภควโต คุเณ ทสฺเสนฺโต ยนฺตํ ภนฺเตติ อาทิมาห. ตตฺถ สทฺเธน กุลปุตฺเตนาติ สทฺธา กุลปุตฺตา นาม อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนา โพธิสตฺตา. ตสฺมา ยํ สพฺพญฺญุโพธิสตฺเตน ปตฺตพฺพนฺติ วุตฺตํ โหติ. กึ ปน เตน ปตฺตพฺพํ. นว โลกุตฺตรธมฺมา. อารทฺธวิริเยนาติ อาทีสุ "วิริยํ ถาโม"ติ อาทีนิ สพฺพาเนว วิริยเววจนานิ. ตตฺถ อารทฺธวิริเยนาติ ปคฺคหิตวิริเยน. ถามวตาติ ถามสมฺปนฺเนน ถิรวิริเยน. ปุริสถาเมนาติ เตน ถามวตา ยํ ปุริสถาเมน ปตฺตพฺพนฺติ วุตฺตํ โหติ. อนนฺตรปททฺวเยปิ เอเสว นโย. ปุริสโธเรยฺหนาติ ยา อสมธุเรหิ พุทฺเธหิ วหิตพฺพา ธุรา, ตํ ธุรํ วหนสมตฺเถน มหาปุริเสน. อนุปฺปตฺตํ ตํ ภควตาติ ตํ สพฺพํ อตีตานาคตพุทฺเธหิ ปตฺตพฺพํ, ตํ ๒- สพฺพเมว อนุปฺปตฺตํ, ภควตา ๓- เอกคุโณปิ อูโน นตฺถีติ ทสฺเสติ.

กาเมสุ กามสุขลฺลิกานุโยคนฺติ วตฺถุกาเมสุ กามสุขานุโยคํ. ๑- ยถา อญฺเญ เกณิยชฏิลาทโย สมณพฺราหฺฆณา "โก ชานาติ ปรโลกํ. สุโข อิมิสฺสา ปริพฺพาชิกาย มุทุกาย โลมสาย พาหาย สมฺผสฺโส"ติ เตโมฬิพนฺธาหิ ๒- ปริพฺพาชิกาหิ ปริจาเรนฺติ สมฺปตฺตํ สมฺปตฺตํ รูปาทิอารมฺมณํ อนุภวมานา กามสุขมนุยุตฺตา, น เอวมนุยุตฺโตติ ทสฺเสติ.