@๓ ฉ.ม. อพฺพุทวิรหิตํ, อิ. อพฺพุทรหิตํ ๔ สี., อิ. อวิกฺขมฺภิโย

เอตฺตาวตา ภควตา กมฺมญฺจ กมฺมสริกฺขกญฺจ ลกฺขณญฺจ ลกฺขณานิสํโส จ วุตฺโต โหติ. กมฺมํ นาม สตสหสฺสกปฺปาธิกานิ จตฺตาริ อสงฺเขยฺยานิ ทฬฺหวิริเยน หุตฺวา กตกมฺมํ. กมฺมสริกฺขกํ นาม ทเฬฺหน กตกมฺมภาวํ ๑- สเทวโก โลโก ชานาตูติ นิพฺพตฺตํ ๒- สุปติฏฺฐิตปาทมหาปุริสลกฺขณํ. ลกฺขณํ นาม สุปติฏฺฐิตปาทตา. ลกฺขณานิสํโส นาม ปจฺจตฺถิเกหิ อวิกฺขมฺภนียตา.

[๒๐๓] ตตฺเถตํ วุจฺจตีติ ตตฺถ วุตฺเต กมฺมาทิเภเท อปรํปิ อิทํ วุจฺจติ, คาถาพนฺธํ สนฺธาย วุตฺตํ. เอตา ปน คาถา โปราณกตฺเถรา "อานนฺทตฺเถเรน ฐปิตา วณฺณนาคาถา"ติ วตฺวา คตา. อปรภาเค เถรา "เอกปทิโก อตฺถุทฺธาโร"ติ อาหํสุ.

ตตฺถ สจฺเจติ วจีสจฺเจ. ธมฺเมติ ทสกุสลกมฺมปถธมฺเม. ทเมติ อินฺทฺริยทมเน. สํยเมติ สีลสํยเม. "โสเจยฺยสีลาลยูโปสเถสุ จา"ติ เอตฺถ กายโสเจยฺยาทิ ติวิธํ โสเจยฺยํ. อาลยภูตํ สีลเมว สีลาลโย. อุโปสถกมฺมํ อุโปสโถ. อหึสายาติ อวิหึสาย. สมตฺตมาจรีติ ๓- สกลมาจริ.

เล่มที่ ๑๑ ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค๑๖๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. ลักขณสูตร”