@๔ ฉ.ม. สพฺพปาลผุลฺโล ๕ ฉ.ม., อิ. ปริวาริโต น ทิสฺสติ ปริสติ ๑- นิสินฺโน ปาเวยฺยเก มลฺเล พหุเทว รตฺตึ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสตฺวา อุยฺโยเชสิ.

เอตฺถ จ ธมฺมกถา ๒- นาม สณฺฐาคารอนุโมทนปฏิสํยุตฺตา ปกิณฺณกกถา เวทิตพฺพา. ตทา หิ ภควา อากาสคงฺคํ โอตาเรนฺโต วิย ปฐโวชํ อากฑฺเฒนฺโต วิย มหาชมฺพุํ มตฺถเก คเหตฺวา จาเลนฺโต วิย โยชนียํ มธุคณฺฑํ จกฺกยนฺเตน ปีเฬตฺวา มธุปานํ ปายมาโน วิย จ ปาเวยฺยกานํ มลฺลานํ หิตสุขาวหํ ปกิณฺณกกถํ กเถสิ.

[๓๐๐] ตุณฺหีภูตํ ตุณฺหีภูตนติ ยํ ยํ ทิสํ อนุวิโลเกติ, ตตฺถ ตตฺถ ตุณฺหีภูตเมว. อนุวิโลเกตฺวาติ มํสจกฺขุนา ทิพฺพจกฺขุนาติ ทฺวีหิปิ จกฺขูหิ ตโต ตโต วิโลเกตฺวา. มํสจกฺขุนา หิ เนสํ พหิทฺธา อิริยาปถํ ปริคฺคเหสิ. ตตฺถ เอกสฺส ภิกฺขุสฺสาปิ เนว หตฺถกุกฺกุจฺจํ อโหสิ น ปาทกุกฺกุจฺจํ, น โกจิ สีสมุกฺขิปิ, น กถํ กเถสิ, น นิทฺทายนฺโต นิสีทิ. สพฺเพปิ ตีหิ สิกฺขาหิ สิกฺขิตา นิวาเต ปทีปสิขา วิย นิจฺจลา นิสีทึสุ. อิติ เนสํ อิมํ อิริยาปถํ มํสจกฺขุนา ปริคฺคเหสิ. อาโลกํ ปน วฑฺฒยิตฺวา ทิพฺพจกฺขุนา เตสํ ๓- หทยรูปํ ทิสฺวา อพฺภนฺตรคตํ สีลํ โอโลเกสิ. โส อเนกสตานํ ภิกฺขูนํ อนฺโตกุมฺภิยํ ชลมานํ ปทีปํ วิย อรหตฺตูปคํ สีลํ อทฺทส. อารทฺธวิปสฺสกา ๔- หิ เต ภิกฺขู. อิติ เนสํ สีลํ ทิสฺวา "อิเมปิ ภิกฺขู มยฺหํ อนุจฺฉวิกา, อหํปิ อิเมสํ อนุจฺฉวิโก"ติ จกฺขุตเลสุ นิมิตฺตํ ฐเปตฺวา ภิกฺขุสํฆํ โอโลเกตฺวา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ อามนฺเตสิ "ปิฏฺฐิ เม อาคิลายตี"ติ. กสฺมา อาคิลายติ? ภควโต หิ ฉพฺพสฺสานิ มหาปธานํ ปทหนฺตสฺส มหนฺตํ กายทุกฺขมโหสิ. อถสฺส อปรภาเค มหลฺลกกาเล ปิฏฺฐิวาโต อุปฺปชฺชติ. ๕-