@๔ ม. อุปริ ๑๔/๒๖๘/๒๓๖ เทวทูตสุตฺต

กพฬึการํ อาหารํ อารพฺภ เจตฺถ วิวาโท น กาตพฺโพ. มุเข อุปฺปนฺนเขโฬปิ หิ เตสํ อาหารกิจฺจํ สาเธติ. เขโฬปิ หิ นิรเย ทุกฺขเวทนีโย หุตฺวา ปจฺจโย โหติ, สคฺเค สุขเวทนีโย. อิติ กามภเว นิปฺปริยาเยน จตฺตาโร อาหารา. รูปารูปภเวสุ ฐเปตฺวา อสญฺญํ เสสานํ ตโย. อสญฺญานญฺเจว อวเสสานญฺจ ปจฺจยาหาโรติ. อิมินา อาหาเรน "สพฺเพ สตฺตา อาหารฏฺฐิติกา"ติ เอกํ ปญฺหํ กเถตฺวา "อยํ โข อาวุโส"ติ เอวํ นิยฺยาตนํปิ "อตฺถิ โข อาวุโส"ติ ปุน อุทฺธรณํปิ อกตฺวา "สพฺเพ สตฺตา สงฺขารฏฺฐิติกา"ติ ทุติยํ ปญฺหํ วิสชฺเชสิ.

กสฺมา ปน น นิยฺยาเตสิ น อุทฺธริตฺถ? ตตฺถ ตตฺถ นิยฺยาติยมาเนปิ อุทฺธริยมาเนปิ ปริยาปุณิตุํ วาเจตุํ จ ทุกฺขํ โหติ, ตสฺมา เทฺว เอกาพทฺเธ กตฺวา วิสชฺเชสิ. อิมสฺมึปิ วิสชฺชเน เหฏฺฐา วุตฺตปจฺจโยว อตฺตโน ผลสฺส สงฺขรณโต สงฺขาโรติ วุตฺโต. อิติ เหฏฺฐา อาหารปจฺจโย กถิโต, อิธ สงฺขารปจฺจโยติ อยเมตฺถ เหฏฺฐิมโต วิเสโส. "เหฏฺฐา นิปฺปริยายาหาโร คหิโต, อิธ ปริยายาหาโรติ เอวํ คหิเต วิเสโส ปากโฏ ภเวยฺย, โน จ คณฺหึสู"ติ มหาสีวตฺเถโร อาห. อินฺทฺริยพทฺธสฺสปิ หิ อนินฺทฺริยพทฺธสฺสปิ ปจฺจโย ลทฺธุํ วฏฺฏติ. วินา ปจฺจเยน ธมฺโม นาม นตฺถิ. ตตฺถ อนินฺทฺริยพทฺธสฺส ติณรุกฺขลตาทิโน ปฐวีรโส อาโปรโส จ ปจฺจโย โหติ. เทเว อวสฺสนฺเต หิ ติณาทีนิ มิลายนฺติ, วสฺสนฺเต จ ปน หริตานิ โหนฺติ. อิติ เตสํ ปฐวีรโส อาโปรโส จ ปจฺจโย โหติ. อินฺทฺริยพทฺธสฺส อวิชฺชา ตณฺหา กมฺมํ อาหาโรติ เอวมาทโย ปจฺจยา, อิติ เหฏฺฐา ปจฺจโยเยว อาหาโรติ กถิโต, อิธ สงฺขาโรติ อยเมเวตฺถ วิเสโส.

อยํ โข อาวุโสติ อาวุโส อมฺหากํ สตฺถารา มหาโพธิมณฺเฑ นิสีทิตฺวา สยํ สพฺพญฺญุตญาเณน สจฺฉิกตฺวา อยํ เอกธมฺโม เทสิโต. ตตฺถ เอกธมฺเม ตุเมฺหหิ สพฺเพเหว สงฺคายิตพฺพํ น วิวทิตพฺพํ. ยถยิทํ พฺรหฺมจริยนฺติ ยถา สงฺคายมานานํ ตุมฺหากํ อิทํ สาสนพฺรหฺมจริยํ อทฺธนิยํ อสฺส จิรฏฺฐิติกํ. เอเกน หิ ภิกฺขุนา "อตฺถิ โข อาวุโส เอโก ธมฺโม สมฺมทกฺขาโต. กตโม เอโก ธมฺโม? สพฺเพ สตฺตา อาหารฏฺฐิติกา. สพฺเพ สตฺตา สงฺขารฏฺฐิติกา"ติ กถิเต ตสฺส กถํ สุตฺวา อญฺโญ กเถสฺสติ. ตสฺสปิ อญฺโญติ เอวํ ปรมฺปรกถานิยเมน อิทํ พฺรหฺมจริยํ จิรํ ติฏฺฐมานํ สเทวกสฺส โลกสฺส อตฺถาย หิตาย ภวิสฺสตีติ เอกกวเสน ธมฺมเสนาปติ สาริปุตฺตตฺเถโร สามคฺคีรสํ ทสฺเสสีติ.