หิรี จ โอตฺตปฺปญฺจาติ "ยํ หิริยติ หิริยิตพฺเพน, โอตฺตปฺปติ โอตฺตปฺปิตพฺเพนา"ติ ๖- เอวํ วิตฺถาริตานิ หิริโอตฺตปฺปานิ. อปิเจตฺถ อชฺฌตฺตสมุฏฺฐานา หิรี, พหิทฺธาสมุฏฺฐานํ โอตฺตปฺปํ. อตฺตาธิปเตยฺยา หิรี, โลกาธิปเตยฺยํ

@๔ อภิ. สงฺ. ๓๔/๑๓๓๐/๒๙๙ ๕ อภิ. สงฺ. ๓๔/๑๓๓๑/๒๙๙ โอตฺตปฺปํ. ลชฺชาสภาวสณฺฐิตา หิรี, ภยสภาวสณฺฐิตํ โอตฺตปฺปํ วิตฺถารกถา ปเนตฺถ สพฺพากาเรน วิสุทฺธิมคฺเค วุตฺตา.

โทวจสฺสตาติ ทุกฺขํ วโจ เอตสฺมึ วิปฺปฏิกูลคาหิมฺหิ วิปจฺจนีกสาเต อนาทเร ปุคฺคเลติ ทุพฺพโจ, ตสฺส กมฺมํ โทวจสฺสํ, ตสฺส ภาโว โทวจสฺสตา. วิตฺถารโต ปเนสา "ตตฺถ กตมา โทวจสฺสตา. สหธมฺมิเก วุจฺจมาเน โทวจสฺสายนฺ"ติ อภิธมฺเม อาคตา. สา. อตฺถโต สงฺขารกฺขนฺโธ โหติ. จตุนฺนญฺจ ขนฺธานํ เอเตนากาเรน ปวตฺตานํ เอตํ อธิวจนนฺ"ติ วทนฺติ. ปาปมิตฺตตาติ ปาปา อสฺสทฺธาทโย ปุคฺคลา เอตสฺส มิตฺตาติ ปาปมิตฺโต, ตสฺส ภาโว ปาปมิตฺตตา. วิตฺถารโต ปเนสา "ตตฺถ กตมา ปาปมิตฺตตา, เย เต ปุคฺคลา อสฺสทฺธา ทุสฺสีลา อปฺปสฺสุตา มจฺฉริโน ๑- ทุปฺปญฺญา. ยา เตสํ เสวนา นิเสวนา สํเสวนา ภชนา สมฺภชนา ภตฺติ สมฺภตฺติ ตํสมฺปวงฺกตา"ติ ๒- เอวํ อาคตา. สาปิ อตฺถโต โทวจสฺสตา วิย ทฏฺฐพฺพา