รสปฐวิปาตุภาววณฺณนา

[๑๒๐] เอโกทกีภูตนฺติ สพฺพํ จกฺกวาฬํ เอโกทกเมว ภูตํ. อนฺธกาติ ตโม. อนฺธการติมิสาติ จกฺขุวิญฺญาณุปฺปตฺตินิวารเณน อนฺธภาวกรณํ พหลตมํ.

สมนฺตานีติ ๑- ปติฏฺฐาติ สมนฺตโต ปตฺถริ. ปยตตฺตสฺสาติ ตตฺตสฺส ขีรสฺส. วณฺณสมฺปนฺนาติ วณฺเณน สมฺปนฺนา. กณฺณิการปุปฺผสทิโส หิสฺสา วณฺโณ อโหสิ. คนฺธสมฺปนฺนาติ คนฺเธน สมฺปนฺนา ทิพฺพคนฺธํ วายติ. รสสมฺปนฺนาติ รเสน สมฺปนฺนา ปกฺขิตฺตทิพฺโพชา วิย โหติ. ขุทฺทมธุนฺติ ขุทฺทกมกฺขิกาหิ กตมธุํ. อเนฬกนฺติ นิทฺโทสํ มกฺขิกณฺฑกวิรหิตํ. โลลชาติโกติ โลลสภาโว. อตีตานนฺตเรปิ กปฺเป โลโลเยว. อมฺโภติ อจฺฉริยชาโต อาห. กิเมวิทํ ภวิสฺสตีติ วณฺโณปิสฺสา มนาโป คนฺโธปิ, รโส ปนสฺสา กีทิโส ภวิสฺสตีติ อตฺโถ. โย ตตฺถ อุปฺปนฺนโลโภ, โส รสปฐวึ องฺคุลิยา สายิ, องฺคุลิยา คเหตฺวา ชิวฺหคฺเค ฐเปสิ.

อจฺฉาเทสีติ ชิวฺหคฺเค ฐปิตมตฺตา สตฺต รสหรณีสหสฺสานิ ผริตฺวา มนาปา หุตฺวา ติฏฺฐติ. ตณฺหา จสฺส โอกฺกมีติ ตตฺถ จสฺส รสตณฺหา อุปฺปชฺชติ.