[๑๓๑] อกฺขรํ อุปนิพฺพตฺตนฺติ สงฺขาสมญฺญาปญฺญตฺติโวหาโร อุปฺปนฺโน. ขตฺติโย ขตฺติโยเตฺวว ทุติยํ อกฺขรนฺติ น เกวลํ อกฺขรเมว, เต ปนสฺส เขตฺตสามิ โนติ ตีหิ สงฺเขหิ อภิเสกมฺปิ อกํสุ. รญฺเชตีติ สุเขติ ปิเณติ. อคฺคญฺเญนาติ อคคนฺติ ญาเตน, อคฺเค วา ญาเตน โลกุปฺปตฺติสมเย อุปฺปนฺเนน อภินิพฺพตฺติ อโหสีติ.

พฺราหฺมณมณฺฑลาทิวณฺณนา

[๑๓๒] วีตงฺคารา วีตธูมาติ ปจิตฺวา ขาติตพฺพาภาวโต วิคตธูมงฺคารา. ปนฺนมุสลาติ โกฏฺเฏตฺวา ปจิตพฺพาภาวโต ปติตมุสลา. ฆาสเมสมานาติ ๑- ภิกฺขาจริยวเสน ยาคุภตฺตํ ปริเยสนฺตา. ตเมนํ มนุสฺสา ทิสฺวาติ เต เอเต มนุสฺสา ปสฺสิตฺวา. อนภิสมฺภุณมานาติ อสหมานา อสกฺโกนฺตา. คนฺเถ กโรนฺตาติ ตโย เวเท อภิสงฺขโรนฺตา เจว วาเจนฺตา จ. อจฺฉนฺตีติ วสนฺติ, "อจฺเฉนฺตี"ติปิ ปาโฐ. เอเสวตฺโถ. หีนสมฺมตนฺติ มนฺเต ธาเรนฺติ "มนฺเต วาเจนฺตี"ติ โข วาเสฏฺฐ อิทํ เตน สมเยน หีนสมฺมตํ. ตเทตรหิ เสฏฺฐสมฺมตนฺติ ตํ อิทานิ "เอตฺตเก มนฺเต ธาเรนฺติ เอตฺตเก มนฺเต วาเจนฺตี"ติ เสฏฺฐสมฺมตํ ชาตํ. พฺราหฺมณมญฺฑลสฺสาติ พฺราหฺมณคณสฺส.