sunakkhattavatthuvaṇṇanā
[1] Evamme sutaṃ .pe. Mallesu viharatīti pāṭikasuttaṃ. Tatrāyaṃ anupubbapadavaṇṇanā;-
mallesu viharatīti mallā nāma jānapadino rājakumārā, tesaṃ nivāso ekopi janapado ruḷhisaddena "mallā"ti vuccati, tasmiṃ mallesu janapade. "anupiyaṃ nāma mallānaṃ nigamo"ti anupiyanti evaṃnāmako mallānaṃ janapadassa eko nigamo, taṃ gocaragāmaṃ katvā ekasmiṃ chāyūdakasampanne vanasaṇḍe viharatīti attho. Anopiyantipi pāṭho. Pāvisīti paviṭṭho. Bhagavā pana na tāva paviṭṭho, pavisissāmīti nikkhantattā pana pāvisīti vutto. Yathā kiṃ, yathā "gāmaṃ gamissāmī"ti nikkhanto puriso taṃ gāmaṃ appattopi "kuhiṃ itthannāmo"ti vutte "gāmaṃ gato"ti vuccati, evaṃ. Etadahosīti gāmasamīpe ṭhatvā suriyaṃ olokentassa etaṃ ahosi. Atippago khoti ativiya pago kho, na tāva kulesu yāgubhattaṃ niṭṭhitanti. Kiṃ pana bhagavā kālaṃ ajānitvā nikkhantoti? na ajānitvā. Paccūsakāleyeva hi bhagavā ñāṇajālaṃ pattharitvā lokaṃ volokento ñāṇajālassa anto paviṭṭhaṃ bhaggavagottaṃ channaparibbājakaṃ disvā "ajjāhaṃ imassa paribbājakassa mayā pubbe katakāraṇaṃ āharitvā dhammaṃ kathessāmi, sā dhammakathā assa mayi pasādapaṭilābhavasena saphalā bhavissatī"ti ñatvāva paribbājakārāmaṃ pavisitukāmo atippagova nikkhami. Tasmā tattha pavisitukāmatāya evaṃ cittaṃ uppādesi.