Catukammakilesavaṇṇanā

[245] Iti bhagavā saṅkhepena mātikaṃ ṭhapetvā idāni tameva vitthārento katamassa cattāro kammakilesāti ādimāha. Kammakilesoti kammañca taṃ kilesasampayuttattā kileso cāti kammakileso. Sakilesoyeva hi pāṇaṃ hanati, nikkileso na hanati, tasmā pāṇātipāto "kammakileso"ti vutto. Adinnādānādīsupi eseva nayo. Athāparanti aparaṃpi etadatthaparidīpakameva gāthābandhaṃ avocāti attho.

Catuṭhānavaṇṇanā

[246] Pāpakammaṃ karotīti idaṃ bhagavā yasmā kārake dassite akārako pākaṭo hoti, tasmā "pāpakammaṃ na karotī"ti mātikaṃ ṭhapetvāpi desanākusalatāya paṭhamataraṃ kārakaṃ dassento āha. Tattha chandāgatiṃ gacchantoti chandena pemena agatiṃ gacchanto akattabbaṃ karonto. Parapadesupi eseva nayo. Tattha yo "ayaṃ me mitto vā sambhatto vā sandiṭṭho vā ñātako vā lañcaṃ vā pana me detī"ti chandavasena assāmikaṃ sāmikaṃ karoti, ayaṃ chandāgatiṃ gacchanto pāpakammaṃ karoti nāma. Yo "ayaṃ me verī"ti pakativeravasena vā taṃkhaṇuppannakodhavasena vā assāmikaṃ sāmikaṃ karoti, ayaṃ dosāgatiṃ gacchanto pāpakammaṃ karoti nāma. Yo pana mandattā momūhattā yaṃ vā taṃ vā vatvā assāmikaṃ sāmikaṃ karoti, ayaṃ mohāgatiṃ gacchanto pāpakammaṃ karoti nāma. Yo pana "ayaṃ rājavallabho vā visamanissito vā anatthaṃpi me kareyyā"ti bhīto assāmikaṃ sāmikaṃ karoti, ayaṃ bhayāgatiṃ gacchanto pāpakammaṃ karoti nāma. Yo pana yaṃ kiñci bhājento "ayaṃ me sandiṭṭho vā sambhatto vā"ti pemavasena atirekaṃ deti, "ayaṃ me verī"ti dosavasena onakaṃ deti, momūhattā dinnādinnaṃ ajānamāno kassaci onaṃ kassaci adhikaṃ deti, "ayaṃ imasmiṃ

เล่มที่ ๑๑ ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค๒๐๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. สิงคาลกสูตร”